Әлеуетті министрліктер мен ведомстволардың радиоэлектронды құралдарының (бұдан әрі - РЭҚ) сол жиілік ауқымын жаңа байланыс технологияларының да пайдалануына байланысты жаңа технологияларды енгізу тежелуде. Азаматтық пайдалануға жиілік ресурсын босату үшін конверсия тетігі қажет.
Бағдарламада көтеріліп отырған проблемаларды шешуге бағытталған бірқатар іс-шараларды орындау көзделеді.
5.2.4. Ұлттық жерсеріктік байланысты дамыту
2006 жылы «Ғарыштық байланыс және радиоэлектрондық құралдарды электромагниттік үйлестіру республикалық орталығы» АҚ тұлғасында Қазақстанға халықаралық жерсеріктік байланыс операторларының аренасына кіруге мүмкіндік беретін қазақстандық «KAZSAT» байланыс және хабар тарату жерсерігін ұшыру жоспарланып отыр.
Қазақстандық жерсеріктік желілер өз жерсерігінің пайда болуымен сөзсіз «KAZSAT» жерсерігі арқылы жұмыс істейтін болады. Қазіргі жерсеріктік байланыс операторларының «KAZSAT»-қа көшуі ақпараттық қауіпсіздікке, қаражатты үнемдеуге, Қазақстан Республикасының барлық салалары үшін жерсеріктік байланыс қызметтерінің серпінді дамуына ықпал ететін болады. Қазақстандық байланыс операторлары үшін ұлттық геостационарлық жерсеріктік байланыс және хабар тарату сыйымдылығын жалдау, мысалы, Intelsat сияқты басқа жерсеріктердегі сыйымдылықты жалдаудан едәуір арзан болады деп болжануда. Бұдан басқа, ТМД елдерінің операторларына да жерсеріктік байланыс арналарын жалға беру жоспарланып отыр.
5.2.5. Стандарттаудың және сертификаттаудың салалық
жүйесін жетілдіру
Ағымдағы сәтте салада стандарттау және сертификаттау саласындағы жұмыс іс жүзінде жүргізіліп отырған жоқ. Техникалық сәйкестігіне сертификаттаудан өтпеген жабдықты пайдалануға тыйым нормативпен бекітілмеген. Осындай техникалық құралдарды немесе тек қауіпсіздік параметрлері бойынша сертификатталған құралдарды пайдалану салада төменгі сападағы жабдықты пайдалануына әкеп соқтырады.
Халықаралық тәжірибені жан-жақты зерделеуге негізделген стандарттау мен сертификаттаудың салалық жүйесін құруға бағытталған жұмысты жандандыру қажет: осы салада бар стандарттар бойынша ақпарат жинауды және талдауды жүргізу, басым бағыттарды айқындау, жаңа стандарттарды әзірлеу кезінде мүмкіндігінше халықаралық деңгейден өңірлікке өту.
Қазақстан үшін стандарттау мен сертификаттау жүйесін жетілдіру ДСҰ-на кіру жолы бойынша ілгерілеуге ықпал ететін болады. Халықаралық қағидаттарды пайдалану шет мемлекеттердің қазақстандық сынақ зертханаларын, зертханаларда алынған сынақ нәтижелерін, қазақстандық сәйкестік сертификаттары мен белгілерін мойындауы проблемасына оң әсерін тигізеді.
5.2.6. Телекоммуникация саласында кадрлар даярлау мен
қайта даярлау жүйесін ұйымдастыру
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында телекоммуникация саласы елдің орташа даму қарқынынан асатын, жылына 28 % - 34 %-ға жуық жедел қарқынмен дамуда. Салада жұмыс істейтін қызметкерлердің саны тұрақты түрде өсіп отыр. Телекоммуникациялық технологиялардың қарқынды дамуы, жаңа техникалық және бағдарламалық өнімдердің пайда болуы қызметкерлерден біліктілігі мен өз бетінше білім алуын ұдайы көтеруді талап етеді.
Жоғары технологиялық өндірісті дамыту мен экономиканың шикізаттық бағытынан арылу қажеттілігін ескерсек, Қазақстан Республикасында телекоммуникация саласын дамытуды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін ақпараттандыру және телекоммуникация саласында кадрлар даярлаудың бірыңғай жүйесін құру проблемасы өткір қойылады.
Осы мақсаттарда Қазақстан Республикасының телекоммуникация саласының озық дамуын ғылыми және біліммен қамтамасыз ету жүйесін қалыптастырудың 2007-2012 жылдарға арналған тұжырымдамасын әзірлеу қажет.
Осы тұжырымдама Қазақстанның ақпараттық технологиялар саласындағы жоғары білікті кадрларға қажеттілігін айқындауға, ғылыми-техникалық прогресс пен жаңа технологияларды енгізуді ескере отырып, мамандар даярлаудың критерийлерін әзірлеуге және елдің телекоммуникациялық саласын озық дамытуды ғылыми және біліммен қамтамасыз ету жүйесін құру жөнінде ұсыныстар әзірлеуге бағытталуы тиіс.
5.2.7. Телекоммуникация желілерінде жедел-іздестіру
iс-шараларын жүргізуді қамтамасыз ету
Абоненттердің соңғы терминалдарының сәйкестендіру деректері туралы қызметтік ақпаратты телекоммуникация желісі бойынша беру тетігі жеткілікті реттелмеген. Әртүрлі байланыс операторлары желілерінің қиылысуларындағы кері нөмірлерді трансляциялауда көптеген проблемалар бар. Барлық түрдегі байланыстың транзиттік желілерінде абоненттер терминалдарының қызметтік сәйкестендіру деректерін трансляциялау мен есепке алу жөніндегі техникалық шешімдерді іске асыру және осы талаптарды байланыс операторларының желілерін қосу кезінде міндетті шарт ретінде ұсыну қажет.
Телекоммуникациялық жабдықты жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізуді қамтамасыз ететін құралдармен жарақтандыруды осы салада қолданылатын стандарттарға және өзге де нормативтік құжаттарға сәйкес кеңейту қажет.
Қылмыстық және қоғамға қарсы қызметтің жолын кесуге арналған жағдайларды жетілдіру мақсатында абоненттердің жеке деректерін тіркеу мен сәйкестендіруді ұйымдық және техникалық қамтамасыз ету мәселелерін регламенттейтін нормативтік кесімдер әзірленетін болады.
Нормативтік талаптардың негізінде алдын ала төлеу карточкаларын және қоғамдық байланыс пункттерінің қызметтерін пайдаланатын абоненттерді байланыс операторларының есепке алуы жөніндегі ұйымдастыру шараларын қолданысқа енгізу қажет. Пайдаланушылардың соңғы терминалдарының деректерін сәйкестендіруді техникалық қамтамасыз ету мақсатында тиесілігіне қарамастан барлық түрдегі байланыстың транзиттік желілер бойынша кері нөмірлер туралы қызметтік ақпаратты трансляциялау бойынша нормативтік талаптарды қолданысқа енгізу қажет.
Пакеттік деректер беру желілерінде жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізуді техникалық қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды қолданысқа енгізу жоспарланып отыр.
Мемлекеттік құпияларды қорғау жөніндегі бөлімшелерді одан әрі кеңейту іске асырылатын болады.
6. Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздерi
Бағдарламаның іс-шараларын қаржыландыру республикалық бюджет қаражаты есебінен жүргізілетін болады.
Бағдарламаны орындау үшін 2006-2008 жылдары шамамен 222,3 млн. теңгеге баламалы сомадағы қаражатты игеру талап етіледі. Талап етілетін қаражат республикалық бюджеттің кіріс бөлігіне байланысты әр жыл бойынша жеке қаралуға тиіс.
Республикалық бюджет қаражатынан Бағдарламаны іске асыруға қажетті қаржыландыру көлемі 2006 жылы - 25,3 млн. теңге, 2007 жылы - 153 млн. теңге, 2008 жылы - 44 млн. теңге. 2007-2008 жылдарға арналған мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын іс-шаралар бойынша шығыстар көлемі тиісті қаржы жылына белгіленетін (нақтыланатын) болады.
7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер
Телекоммуникация қызметтері нарығының оңтайлы құрылымы, тиімді және дамыған телекоммуникациялық инфрақұрылым ақпараттық қоғамның технологиялық негізі сияқты.
Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде Қазақстанда мыналар болады:
мемлекеттік реттеу жүйесін жетілдіру, халыққа арналған байланыс қызметтеріне қол жетімділік, мемлекеттік ақпараттық қауіпсіздік, телекоммуникация саласында ұлттық бәсекеге қабілеттілік үшін теріс салдарларсыз телекоммуникацияның толық бәсекелестік нарығына көшу;
телекоммуникация салаларының үздіксіз жұмыс істеуінің қамтамасыз етілуі;
телекоммуникацияның базалық қызметіне халықтың қол жетімділігінің кеңеюі;
телекоммуникацияның ұсынылатын қызметтері спектрінің кеңеюі;
Орталық Азия өңірінің телекоммуникация саласында Қазақстан Республикасының көшбасшылық ұстанымының қамтамасыз етілуі. Қазақстан Оңтүстік Шығыс Азия - Еуропа және Орталық Азия - Ресей бағыттарында елеулі ақпараттық ағындарды қамтамасыз ету жөнінде халықаралық транзит торабы болады;
телекоммуникациялар саласында мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін телекоммуникация саласындағы нормативтік құқықтық базаның құрылуы;
телекоммуникациялық инфрақұрылымға қысқа мерзімді де, ұзақ мерзімді де кезеңге инвестициялау үшін тартымды жағдайдың жасалуы;
телекоммуникациялар нарығында бәсекелестік ортаның қалыптасуы, жергілікті желілерге қол жетімділікті және байланыс қызметтерінің жаңа түрлері нарығын дамытуға арналған мүмкіндіктер өседі;
саланың жұмыс тиімділігінің артуы және байланыс қызметтерін тұтынудың құрылымдық үйлесімсіздігінің азаюы;
саланың серпінді дамуы жағдайында телекоммуникация саласындағы кадрларды даярлау және қайта даярлау жүйесінің құрылуы.
2008 жылдың аяғына қарай Бағдарламаны іске асыру мынадай мақсатты көрсеткіштерге қол жеткізуге бағытталатын болады:
тіркелген телефон желілерінің тығыздығы - елдің 100 тұрғынына 23;
ұялы байланыс абоненттерінің тығыздығы - елдің 100 тұрғынына 50;
Интернетті пайдаланушылар тығыздығы - елдің 100 тұрғынына 10;
жергілікті телекоммуникация желілерін цифрландыру деңгейі - 80 %;
байланыс операторлары кірістерінің көлемі - жалпы ішкі өнімнің 4-5 %-ы;
бір тұрғынға телекоммуникация қызметінен түсетін кірістер 150-200 АҚШ доллары;
бір тұрғынға телекоммуникация саласына инвестициялар 70-100 АҚШ доллары.
Бағдарламаны іске асыру кезінде 2012 жылға қарай әлемнің бәсекеге барынша қабілетті 50 еліне тән мынадай басты көрсеткіштерге қол жеткізу үшін жағдай жасалатын болады:
100 тұрғынға 40 телефон желісі (2005 жылы - 17),
100 тұрғынға 90 ұялы байланысты пайдаланушы (2005 жылы - 36),
100 тұрғынға 40 Интернетті пайдаланушы (2004 жылы - 1,34).
ҚР Үкіметінің 2007.29.10. № 1003 (бұр.ред.қара); 2008.04.10. № 917 (бұр.ред.қара) Қаулыларымен 8-бөлім өзгертілді
8. Қазақстан Республикасының телекоммуникация саласын
дамытудың 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасын іске
асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары