Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2005 жылдың екінші
жартыжылдығындағы апелляциялық және қадағалау практикасына
шолу
Статистикалық мәліметтерге қарағанда 2005 жылдың екінші жартыжылдығында Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының азаматтық істер жөніндегі алқасына 272 іс түсті, соның ішінде алқада қаралғаны 255 іс. Яғни апелляциялық тәртіппен 150 іс, соның ішінде апелляциялық шағымдар бойынша 136, прокурорлардың наразылықтары бойынша 3, шағымдар мен наразылықтар бойынша 11 іс қаралды. 105 іс бойынша сот актілері, соның ішінде прокурорлардың наразылықтары бойынша 39 іс, Жоғарғы Сот Төрағасының және Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі алқа төрағасының ұсынымдарымен 66 іс бойынша сот актілері қадағалау тәртібімен қайта қаралды.
Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі алқасының апелляциялық және қадағалау практикасы төмендегідей болды.
Азаматтық іс жүргізу заңын қолдану мәселелері
Сот ісін жүргізу тілі сотқа берілген талап арыздың тіліне қарай сот ұйғарымымен белгіленеді. Сот азаматтық сот ісін жүргізуге қатысушы тұлғаларға басқа тілде баяндалған іс материалдарын заңға сәйкес қажетті сот ісін жүргізу тіліне тегін аударуды қамтамасыз етеді.
Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының 2005 жылғы 26 мамырдағы шешімімен «Аманта» ЖШС-нің 2 500 000 теңге өндіру туралы Түрік Республикасының «Айташ Аи» АҚ-ға қойған талабы қанағаттандырылды.
Судьяның 2005 жылғы 11 ақпандағы ұйғарымымен жоғарыдағы іс бойынша орыс тілі сот ісін жүргізу тілі болып белгіленген.
Сот шешімінің күшін жоя отырып, Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі алқасы іске мемлекеттік тілді білмейтін адамдар қатысса да істе бірқатар құжаттардың, соның ішінде тараптар өздерінің талаптарын негіздеген шарттың да мемлекеттік тілде әзірленгенін шешімнің күшін жою негіздемелерінің бірі ретінде атап көрсеткен.
Азаматтық процесс барысында АІЖК ережелеріне сәйкес білікті заң көмегін алу құқығының жойылуы сот актілерінің күшін жоюға әкеп соқты.