Осы баптың 7-тармағының талаптары Ұлттық пошта операторының басшы қызметкерлеріне қолданылады.
46-бап. Банктің тәуелсіз директорлары
1. Банктің директорлар кеңесінің мүшесі тәуелсіз директоры болып табылатын немесе болуға ниет білдіретін адам «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңында тәуелсіз директор үшін белгіленген талаптарға, сондай-ақ аталған адамның банктен тәуелсіз болуын куәландыратын мынадай қосымша талаптарға (бұдан әрі - тәуелсіз болуға қойылатын талаптар) сай келуге тиіс:
1) аталған адам лауазымдық міндеттерін орындағаны үшін, оның ішінде банктің акциялары және (немесе) банктің акцияларын (базалық активі банктің акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздарды) алуға құқықтар түрінде банктің орналастырылған акцияларының жалпы санының бір пайыздан астамы көлемде сыйақы немесе банктен және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты адамнан жалақы алмайды және мұндай сыйақыны немесе жалақыны соңғы үш жыл ішінде алмаған.
Осы тармақшаның бірінші бөлігінде белгіленген талап аталған адамның банктің тәуелсіз директоры және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты адамның тәуелсіз директоры ретінде лауазымдық міндеттерін орындағаны үшін алатын сыйақысына қолданылмайды;
2) аталған адам банктің тәуелсіз директоры ретінде тағайындалар алдындағы бір жыл ішінде:
банкпен және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен айтарлықтай іскерлік қатынастарда болмаған;
акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не үлестік қатысудың басқа да нысандарын бір пайыздан артық мөлшерде иеленбеген, сондай-ақ банкпен айтарлықтай іскерлік қатынастары бар және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты ұйымда лауазымды адам болып табылмаған.
Осы тармақшадағы айтарлықтай іскерлік қатынастар деп уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген мөлшерден асатын сомаға мәмілелер жасау түсініледі;
3) аталған адам банктің тәуелсіз директоры ретінде тағайындалар алдындағы соңғы үш жыл ішінде банктің, банктің ірі қатысушысының (банк холдингінің) сыртқы аудитін жүзеге асырған аудиторлық ұйымның, банктің ірі қатысушысын (банк холдингін) және (немесе) банктің еншілес ұйымын бақылауды жүзеге асырған ұйымның қызметкері болып табылмаған;
4) аталған адам банктің тәуелсіз директоры болып табылмайды не ол бірінші тағайындалған күннен бастап қатарынан тоғыз жылдан астам тәуелсіз директоры болып табылмаған;
5) аталған адам сенімхатқа, заңнамаға, сот шешіміне не әкімшілік актіге негізделген өкілеттіктерге орай банктің ірі қатысушысының (банк холдингінің) және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаның мүдделерін білдірмейді және мұндай өкілдікті соңғы үш жыл ішінде жүзеге асырмаған;
6) аталған адам банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты адам болып табылмайды және (немесе) ол банктің тәуелсіз директоры лауазымына оны келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы үш жыл ішінде ерекше қатынастар арқылы байланысты адам болып табылмаған;
7) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаның тәуелсіз директоры ретінде лауазымдық міндеттерін орындауды қоспағанда, аталған адам соңғы үш жыл ішінде банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаның лауазымды адамы болып табылмайды және болып табылмаған;
банк акцияларын;
банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға болып табылатын ұйымдарда акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не үлестік қатысудың басқа да нысандарын бір пайыздан астам мөлшерде тікелей және (немесе) жанама иеленбейді;
9) аталған адамның және (немесе) оның жақын туыстарының қандай да бір лауазымдарды бұрын атқарғанына немесе қазіргі уақытта атқаруына байланысты және (немесе) банктің директорлар кеңесінің және (немесе) банктің атқарушы органының басқа мүшелерімен және (немесе) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты басқа да тұлғалармен жеке, кәсіптік немесе коммерциялық қатынастары болуына байланысты, аталған адамда өзінің лауазымдық міндеттерін тәуелсіз және объективті орындауына кедергі келтіруі мүмкін және (немесе) оны басқа адамдар (банктің лауазымды адамдарын немесе акционерлерін қоса алғанда) тарапынан тиісінше ықпал етпеуіне ұшыратуға алып келетін өзге де мүдделер қақтығысы болмайды.
Осы тармақтың мақсаттары үшін мүдделер қақтығысы аталған адамның жеке мүддесі мен оның өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындауы және (немесе) банктің және (немесе) оның қызметкерлерінің және (немесе) клиенттердің мүліктік және өзге де мүдделері арасында банк және (немесе) оның клиенттері үшін теріс салдарға алып келетін (алып келуі мүмкін) қайшылық туындайтын жағдайды білдіреді.
2. Тәуелсіз болуға қойылатын талаптардың сақталуын қамтамасыз ету мақсатында тәуелсіз директор:
тәуелсіз директордың тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келмеуіне алып келуі мүмкін кез келген мән-жайлардың туындауы туралы банктің директорлар кеңесін хабардар етеді;
қаржы жылы аяқталғаннан кейін жыл сайын, күнтізбелік алпыс күн ішінде банктің директорлар кеңесінің кадрлар және сыйақы мәселелері жөніндегі комитетіне уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісімен бекітілген нысан бойынша тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сәйкестігіне қатысты декларация ұсынады.
Банктің директорлар кеңесінің кадрлар және сыйақы мәселелері жөніндегі комитеті тәуелсіз директор ұсынған ақпаратты ескере отырып, тәуелсіз директордың тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келуіне бағалау жүргізеді және тәуелсіз директордың тәуелсіз болуы туралы қорытынды береді, сондай-ақ тәуелсіз директордың тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келмеуін куәландыратын мән-жайларды анықтау туралы ақпаратты директорлар кеңесіне дереу ашып көрсетуді қамтамасыз етеді. Тәуелсіз директор тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келуін бағалау объектісі болып табылатын жағдайларда, осы тәуелсіз директор банктің директорлар кеңесінің кадрлар және сыйақы мәселелері жөніндегі комитетінің жұмысына қатыспайды.
Тәуелсіз директордың тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келмеуі анықталған және мұндай сәйкессіздікті банкке зиян келтірмей (теріс салдарсыз) жою мүмкін болмаған жағдайда, банктің директорлар кеңесі осы тәуелсіз директордың өкілеттігін тоқтату туралы мәселені банк акционерлерінің жалпы жиналысының қарауына дереу шығарады.
3. Банктің директорлар кеңесі банк акционерлерінің жылдық жалпы жиналысына банктің тәуелсіз директорларының тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келуі туралы есепті ұсынады.
4. Банк жыл сайын уәкілетті органға тәуелсіз директорлардың тәуелсіз болуға қойылатын талаптарға сай келуі туралы есепті уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша және мерзімдерде ұсынады.
47-бап. Банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының басшы қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу
1. Банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының басшы қызметкерлеріне еңбекақы төлеу, ақшалай сыйақыны, сондай-ақ материалдық көтермелеудің басқа да түрлерін есепке жазу бойынша банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының ішкі саясатына қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген талаптар банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының бас бухгалтерінің орынбасарына қатысты қолданылмайды.
2. Банк, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы қаржы жылы аяқталғаннан кейін күнтізбелік бір жүз жиырма күн ішінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының қаржы жылы ішінде басшы қызметкерлеріне төлеген кірістері туралы мәліметтерді қамтитын есептілікті уәкілетті органмен келісу бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша ұсынуға міндетті.
48-бап. Тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесі
1. Банк тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесін қалыптастырады, онда:
1) банктің директорлар кеңесінің, басқармасының, құрылымдық бөлімшелерінің тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жөніндегі өкілеттіктері мен функционалдық міндеттері, олардың жауапкершілігі;
2) тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жөніндегі ішкі саясат пен рәсімдер;
3) банк операцияларының түрлері бойынша тәуекелдердің жол берілетін мөлшеріне арналған жеке лимиттер;
4) банк органдарына тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жөніндегі есептілікті ұсынудың ішкі рәсімдері;
5) тәуекелдерді басқару жүйесінің тиімділігін бағалаудың ішкі өлшемшарттары қамтылуға тиіс.
Банктің тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді. Көрсетілген нормативтік құқықтық акт банктегі корпоративтік басқаруға қойылатын талаптарды да қамтиды.
Банктің директорлар кеңесі банкте корпоративтік басқару жүйесін ендіру мен оның жұмыс істеу тиімділігін бақылайды және қамтамасыз етеді.
2. Банк қызметкерлерді тәуекел-менеджмент жетекшісі (басшысы), ішкі аудит бөлімшесінің жетекшісі (басшысы), бас комплаенс-бақылаушы лауазымына тағайындаған кезде олардың тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібіне уәкілетті орган белгілеген талаптарға сай келуін дербес тексереді.
3. Банк конгломератының уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға сәйкес келетін тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесі болуға тиіс.
Банк конгломератының бас ұйымы тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесіне қойылатын талаптардың сақталуын шоғырландырылған негізде қамтамасыз етеді.
Банк конгломератының бас ұйымы тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесіне қойылатын талаптарды банк конгломераты қатысушыларының сақтауы үшін жауапты болады.
4. Уәкілетті орган банктің және банк конгломератының тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылау жүйесіне қойылатын талаптарды сақтауын, сондай-ақ «Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 2-1-тарауында белгіленген тәртіппен осындай жүйенің тиімділігін бағалауды жүзеге асырады.
5. Жүйелік маңызы бар банк Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, уәкілетті орган және жүйелік маңызы бар банк арасында жасалатын соңғы сатыдағы қарыз берудің жалпы талаптары туралы шартқа қосылуға және уәкілетті органмен бірлесіп, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіпке сәйкес осындай қарызды қамтамасыз етуге берілетін нарықтық емес активтер кепілінің препозициясынан өтуін қамтамасыз етуге міндетті.
6. Осы баптың 1 және 2-тармақтарында белгіленген талаптар Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарына қолданылады.
49-бап. Банкпен, банк конгломератымен, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар
1. Мыналар банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар деп танылады:
1) осы банктің лауазымды адамдары, басшы қызметкерлері, өкілеттіктеріне активтерді иеліктен шығару, кепіл нысанасын өзгерту және (немесе) кепілді тоқтату (борышкердің банк алдында кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемелерін өтеу немесе банктің кепілді өндіріп алу жағдайларын қоспағанда) туралы шешімдер, уәкілетті орган белгілеген жоғары мөлшерлерде банктік қарыздарды және (немесе) банк кепілдіктерін беру туралы шешімдер қабылдау кіретін директорлар кеңесі комитеттерінің және (немесе) өзге де органдардың басшылары мен тұрақты мүшелері, сондай-ақ олардың жұбайлары (зайыптары) және жақын туыстары;
2) банктің ірі қатысушылары (банк холдингтері), банк холдингінің ірі қатысушылары болып табылатын тұлғалар;
3) банктің ірі қатысушысының (банк холдингінің) лауазымды адамдары, банк холдингінің ірі қатысушысы, сондай-ақ олардың жұбайы (зайыбы) және жақын туыстары;
4) осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында аталған тұлғалар дауыс беретін акциялардың, қатысу үлестерінің, пайлардың не үлестік қатысудың өзге де нысандарының он және одан көп пайызын тікелей және (немесе) жанама иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін не лауазымды адамдары болып табылатын ұйым;
6) банк конгломератының қатысушылары;
7) уәкілетті орган белгілеген, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланыстылық белгілеріне сәйкес келетін жеке тұлға немесе ұйым.
2. Уәкілетті орган уәжді пайымдауды пайдалану арқылы жеке тұлғаны немесе ұйымды банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға жатқызуға құқылы. Бұл жағдайда банк уәкілетті органның қадағалап ден қоюдың тиісті шарасын алған күннен бастап банк осы жеке тұлғаны немесе ұйымды онымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға деп таниды.
3. Банкпен, банк конгломератымен, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалардың тану тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады және оған мыналар кіреді:
1) банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін беру туралы шешімдер қабылдау осы банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының директорлар кеңесі комитеттерінің және (немесе) өзге де органдарының лауазымды адамдарының, басшы қызметкерлерінің, басшылары мен тұрақты мүшелерінің өкілеттігіне кіретін банктік қарыздар мен банк кепілдіктерінің мөлшері асып кеткен кезде, көрсетілген тұлғалар банкпен, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар деп танылады;
2) жеке тұлғаның немесе ұйымның банкпен, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалымен ерекше қатынастармен байланыстылық белгілері;
3) банкпен, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар деп танылмайтын тұлғалардың тізбесі;
4) банк конгломератымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалардың тізбесі.
4. Банк банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларды есепке алуды жүргізуге міндетті.
Көрсетілген есепке алу мақсаттары үшін:
1) осы баптың 1-тармағының 1) және 3) тармақшаларында аталған адамдар банкке өздерінің жұбайы (зайыбы) және жақын туыстары, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген ұйымдар туралы мәліметтерді ұсынады;
2) осы баптың 1-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген тұлғалар:
өздерінің жұбайы (зайыбы) және жақын туыстары (жеке тұлғалар болып табылатын банктің ірі қатысушысы, банк холдингінің ірі қатысушысы үшін);
өздерінің лауазымды адамдары (заңды тұлғалар болып табылатын банктің ірі қатысушысы (банк холдингі), банк холдингінің ірі қатысушысы үшін);
осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген ұйымдар туралы мәліметтерді ұсынады.
Осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген мәліметтер банкпен ерекше қатынастар арқылы байланыстылық туындаған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде банкке ұсынылуға тиіс.
5. Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларды тану мақсаттары үшін:
осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында банк деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы және (немесе) Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі түсініледі;
осы баптың 1-тармағының 2) тармақшасында банк деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі түсініледі;
осы баптың 1-тармағының 5) және 7) тармақшаларында банк деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы түсініледі.
6. Осы баптың 1, 2, 3 және 4-тармақтарының талаптары банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қолданылады.
Осы баптың 4-тармағының талабы Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарына қолданылады.
50-бап. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалармен мәмілелер
1. Базалық банк лицензиясы бар банкке уәкілетті орган белгілеген шарттарға сәйкес келетін мәмілелерді қоспағанда және осы бапта көзделген талаптар мен шектеулер сақталған кезде, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалармен мәмілелер жасасуға тыйым салынады.
1) банк конгломераты құрамына кіретін ұйымдар беретін банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін;
2) қамтамасыз етілуі, мөлшері мен түрі уәкілетті орган белгілеген талаптарға сәйкес келетін банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін;
3) уәкілетті орган айқындайтын, орнықсыз қаржылық жағдайының белгілері жоқ тұлғаларға берілетін банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін қоспағанда, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін беруге құқылы емес.
3. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен мәміле жасау кезінде банктің:
1) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға жеңілдікті жағдайлар беруіне;
уәкілетті орган белгілеген мөлшерден аспайтын қарыздарды;
банк конгломератының құрамына кіретін ұйымдарға берілетін қарыздарды қоспағанда, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға қамтамасыз етілмеген қарыздар (бланктік қарыздар) беруіне;
3) осы Заңның 22-бабының 4-тармағы бірінші бөлігінің 3), 4) және 5) тармақшаларында көзделген, уәкілетті орган белгілеген мөлшерден аспайтын банктік қарыздарды және қаржыландыруды қоспағанда, банктің директорлар кеңесінің мүшелеріне, банктің ірі қатысушысына және (немесе) банк холдингінің ірі қатысушысына қарыздар беруіне тыйым салынады.
4. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға жеңілдікті жағдайлар беру мәні, мақсаты, ерекшеліктері мен тәуекелі бойынша банк өзімен ерекше қатынастар арқылы байланысты емес тұлғамен жасамайтын мәмілені банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен немесе оның мүддесінде жасауды білдіреді, атап айтқанда:
1) банк операциясын немесе өзге де операцияны орындағаны үшін үшінші тұлғаларға ұсынылатын талаптарға қарағанда төмен сыйақы және төлемақы алу;
2) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғадан банк тартқан депозиттер мен өзге де қаражат бойынша үшінші тұлғаларға ұсынылатын шарттарға қарағанда жоғары сыйақы төлеу;
3) кепілдерді, кепілдіктерді, кепілгерліктерді немесе міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз етудің өзге де тәсілдерін үшінші тұлғалармен жасалатын ұқсас операциялар бойынша талап етілетіннен төмен мөлшерде қабылдау;
4) сыйақы алу, негізгі борышты және (немесе) банк операциялары немесе өзге де операциялар үшін өзге де төлемдерді өтеу бойынша үшінші тұлғалармен жасалатын ұқсас операцияларға қарағанда төлеу мерзімін көбірек етіп кейінге қалдыруды ұсыну;
5) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғадан мүлікті және (немесе) көрсетілетін қызметтерді құны уәкілетті орган белгілеген мөлшерден асатын мәміле немесе мәмілелер жиынтығы бойынша үшінші тұлғалардан сатып алынатын осыған ұқсас мүліктің және (немесе) көрсетілетін қызметтердің құнына қарағанда жоғары құнмен сатып алу;
6) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға мүлікті осыған ұқсас мүлікті үшінші тұлғаларға сатқаннан төмен немесе нарықтық құнынан төмен құн бойынша сату;
7) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға бағалы қағаздарды осыған ұқсас бағалы қағаздарды үшінші тұлғаларға сатқаннан төмен немесе нарықтық құнынан төмен құн бойынша сату;
8) уәжді пайымдауды пайдалану арқылы уәкілетті орган жеңілдікті жағдайлары бар мәмілелерге жатқызған мәмілелерді жасау.
5. Банктің банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға болып табылмайтын кез келген тұлғамен құны уәкілетті орган белгілеген мөлшерден асатын және:
банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға алдындағы міндеттемелерге ақы төлеуге;
банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғадан қандай да бір мүлікті сатып алуға;
банктің меншігіндегі бағалы қағаздарды қоспағанда, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға шығарған эмиссиялық бағалы қағаздарды иеленуге алып келетін мәмілені жасауына тыйым салынады.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптары банктің үшінші тұлғалармен жасалатын, үшінші тұлғалардың стрестік активтерді басқаруды жүзеге асыратын ұйымнан мүлікті сатып алуына алып келетін мәмілелеріне қолданылмайды.
6. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен мәміле мынадай:
банктің директорлар кеңесі мәмілелердің үлгілік шарттарын бекіткен және үшінші тұлғалармен жасалған ұқсас мәмілелерге қолданылатын;
мәміленің айрықша нысанасы банктік, коммерциялық және (немесе) заңмен қорғалатын өзге де құпияны қамтитын мәліметтерді жария етпеу туралы міндеттемелерді қабылдау болып табылатын жағдайларды қоспағанда, осы баптың 1, 2 және 3-тармақтарының талаптары ескеріле отырып, банктің директорлар кеңесінің шешімімен ғана жасалуы мүмкін.
Осы Заңның 49-бабының 1-тармағында көрсетілген тұлға банк пен:
оның өзі;
кез келген жақын туысы немесе өзінің жұбайы (зайыбы);
өзі немесе жақын туыстарының бірі, жұбайы (зайыбы) лауазымды адамы (тәуелсіз директорды қоспағанда) немесе ірі қатысушысы болып табылатын кез келген ұйым арасындағы кез келген мәміле бойынша шешімдерді қарауға және қабылдауға қатыспауға тиіс.
Банк және банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға арасындағы кез келген мәміле бойынша директорлар кеңесінің шешімі банктің директорлар кеңесі оның барлық шартын қарағаннан кейін ғана қабылдануы мүмкін.
Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға (тұлғаларда) берілген (орналастырылған) активтерге қатысты талап ету құқықтарынан бас тарту банк акционерлерінің жалпы жиналысын кейіннен хабардар ете отырып жүзеге асырылады.
7. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалармен мәмілелер жасасу тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады және оған мыналар кіреді:
1) базалық банк лицензиясы бар банктің банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалармен мәмілелер жасасу шарттары, мәмілелер түрлері және олардың құнының шекті мөлшерлері;
2) банктік қарыздар мен банк кепілдіктерін қамтамасыз етуге, оның мөлшері мен түріне қойылатын талаптар, оған банктік қарыздар, банк кепілдіктерін беру мүмкіндігі туралы мәселені қарау мақсатында тұлғаның орнықсыз қаржылық жағдайының белгілері;
3) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаға берілетін қамтамасыз етілмеген қарыздардың (бланкілік қарыздардың) шекті мөлшері;
4) банктің директорлар кеңесінің мүшелеріне, банктің ірі қатысушысына және (немесе) банк холдингінің ірі қатысушысына банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен мәміле жасау кезінде берілетін қарыздардың шекті мөлшері;
5) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғадан мүлікті және (немесе) көрсетілетін қызметтерді үшінші тұлғалардан сатып алынатын ұқсас мүліктің және (немесе) көрсетілетін қызметтердің құнынан жоғары құн бойынша сатып алған жағдайда, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғамен мәміле құнының немесе мәмілелер жиынтығының шекті мөлшері;
6) банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлға болып табылмайтын кез келген тұлғамен жасалатын мәміле құнының шекті мөлшері;
7) мәмілелерді жеңілдікті жағдайлары бар мәмілелерге жатқызудың қосымша өлшемшарттары.
8. Банк банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар, сондай-ақ осы тұлғалармен жасасылған барлық мәміле туралы ақпаратты уәкілетті органмен келісу бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде көзделген тәртіппен, мерзімдерде және нысандар бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне беруге міндетті.
9. Осы баптың талаптары банк холдингтеріне, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарына, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға қолданылады.
Осы баптың талаптарын Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалына қолдану мақсаттары үшін банктің директорлар кеңесі деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің тиісті басқару органы түсініледі.
10. Осы баптың талаптары мынадай шарттардың бірі орындалған кезде:
тізбесін уәкілетті орган белгілейтін рейтингтік агенттіктердің бірінің А рейтингінен төмен емес жеке кредиттік рейтингі, сондай-ақ банк холдингі, банк холдингінің белгілерін иеленуші тұлға резиденті болып табылатын тиісті шет мемлекеттің қаржылық қадағалау органының Қазақстан Республикасының бейрезидент көрсетілген тұлғаларының шоғырландырылған қадағалауға жататыны туралы жазбаша растамасы болса;
уәкілетті орган мен банк холдингі, банк холдингінің белгілерін иеленуші тұлға резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органының арасында банктік қадағалау саласында ақпарат алмасу туралы келісім, оның ішінде өзара түсіністік туралы меморандум, қадағалау ақпаратымен алмасу туралы хаттар және (немесе) хат-хабарлар түріндегі келісім, сондай-ақ рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болса, банк холдингтері немесе банк холдингінің белгілерін иеленуші тұлғалар болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттеріне қолданылмайды. Ең төмен рейтинг пен рейтингтік агенттіктердің тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.