ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026.04.03. № 83 бұйрығымен 5-қосымшамен толықтырылды (2026 ж. 23 наурыздан бастап қолданысқа енгізілді)
Қазақстан Республикасы
Өнеркәсіп және құрылыс министрінің
2025 жылғы 26 тамыздағы
№ 316 бұйрығына
5-қосымша
КӘСІПТІК СТАНДАРТ
«Қысыммен құю»
(2026.23.03. берілген толықтыруларымен)
1. Кәсіби стандарттың қолданылу саласы: «Қысыммен құю» кәсіби стандарты (бұдан әрі - кәсіби стандарт) Қазақстан Республикасының «Кәсіби біліктіліктер туралы» Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес кәсіпорындарда персоналды оқыту, қызметкерлер мен білім беру ұйымдары түлектерінің кәсіби біліктілігін тану, сондай-ақ ұйымдар мен кәсіпорындарда персоналды басқару саласындағы кең ауқымды міндеттерді шешу мақсатында әзірленген және металдарды құю саласында қолданылады.
2. Осы кәсіби стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:
1) құю - сұйық агрегаттық күйдегі материалмен қандай да бір нысанды (қалыпты, ыдысты, қуысты) толтыру процесі;
2) металдарды қысыммен құю - қорытпаны жоғары қысыммен (7-ден 700 мпа-ға дейін) пресс-қалыпқа жылдам айдау арқылы құймалар дайындау тәсілі;
3) пресс-қалып - қысыммен құю машиналарында құймалар өндіруге арналған металл құю қалыптары;
4) құюға арналған төгуші қалып - құю қалыптарына металл құйғаннан кейін ковштарда қалған металл қалдықтарын төгуге арналған ашық құю қалыптары;
5) құю шөміші - сұйық металды құю қалыптарына құюға арналған құю шөміші;
6) материалтану - материалдың құрамы, құрылымы мен қасиеттері арасындағы байланыстарды зерттейтін ғылым;
7) ақау - сызбаларға, стандарттарға, техникалық шарттарға, инженерлік нормаларға (ережелерге) сәйкес келмейтін және оларды түзетуге қосымша шығындарсыз өз тікелей мақсаты бойынша пайдалануға болмайтын өнімдер, жартылай фабрикаттар, бөлшектер, тораптар мен жұмыстар;