«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын реттеу мен дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 16 қаңтардағы № 259-VIII Заңы

Предыдущая страница

7. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметіндегі бұзушылықтарды жою мақсатында қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шараларын қолданады.

Қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жоспарланған іс-шаралардың тізбесін, оларды жүзеге асыру мерзімдерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарының əрбір тармағының орындалуына жауапты басшы қызметкерлерді көрсете отырып, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасында белгіленген мерзімде ұсынады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ол келіп түскен күннен кейін он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде қарайды.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға ұсынған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарына ескертулері болған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі іс-шаралар жоспарын пысықтау мақсатында ол бойынша жазбаша ескертулер жібереді жəне (немесе) бірлескен талқылаулар жүргізеді. Бұл ретте қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулерін ескере отырып пысықталған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің хатында көрсетілген мерзімдерде ұсынады немесе мұндай ескертулермен келіспеген жағдайда өзінің негіздемелерін ұсынады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға ұсынған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын жазбаша нысанда мақұлдайды немесе ол бойынша өз қорытындысын жібереді, онда қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлғаға жоспарланған іс-шараларды жəне (немесе) оларды орындау мерзімдерін түзету қажеттілігі туралы нұсқау қамтылады.

8. Қаржылық жай-күйін жақсарту жəне (немесе) тəуекелдерді барынша азайту жөніндегі шара, сондай-ақ қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлғаның Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шараларды орындауы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі мақұлданған іс-шаралар жоспарын немесе Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қадағалап ден қою шарасы қолданылған тұлғаға жоспарланған іс-шараларды жəне (немесе) оларды орындау мерзімдерін түзету қажеттілігіне нұсқауы бар қорытындысын алған күннен басталады.

Қаржылық жай-күйін жақсарту жəне (немесе) тəуекелдерді барынша азайту жөніндегі шара, сондай-ақ қадағалап ден қоюдың мəжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін іс-шаралардың орындалуы туралы, оның ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген əрбір іс-шара бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген, оларды жүзеге асыру күнінен кейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей хабардар етеді.

12-6-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру үшін негіздер

1. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиялардың қолданысын тоқтата тұру мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензияны беруге негіз болған мəліметтердің анық еместігінің анықталуы;

2) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басшы қызметкерлеріне жəне (немесе) қатысушыларына (акционерлеріне) қойылатын талаптарды қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының сақтамауы;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының осы Заңда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғысында немесе қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияда белгіленген оның құқық қабілетінің шегінен шығатын операцияларды жүзеге асыруы;

4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қойылатын біліктілік талаптарына сəйкес келмеу;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуға, сатуға жəне (немесе) айырбастауға байланысты көрсетілетін қызметтер бойынша мəліметтерді Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш жəне одан да көп рет) ұсынбау;

6) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш жəне одан көп рет) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуға, сатуға жəне (немесе) айырбастауға байланысты көрсетілетін қызметтер бойынша анық емес мəліметтерді ұсыну;

7) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі тарапынан бақылау мен қадағалау жүргізілуіне кедергі келтіруі.

2. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиялардан айыру мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қайта ұйымдастыру немесе тарату не соттың қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін тоқтату туралы шешім қабылдауы арқылы өз қызметін ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдауы;

2) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік жиырма төрт ай ішінде үш жəне одан көп рет) бұзу;

3) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қолданған қадағалап ден қою шараларын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш жəне одан көп рет) орындамау;

4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының кəсіпкерлік қызметтің өзге түрін жүзеге асыруы;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған өзіне берілген лицензияға сəйкес ол берілген немесе өз қызметін қатарынан алты айдан асатын кезеңге тоқтатқан күннен бастап қатарынан күнтізбелік он екі ай бойы қызметін жүзеге асырмауы.

3. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген негіз бойынша лицензиядан айыру туралы шешімді қоспағанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешім Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осындай шешімді қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының назарына жеткізген күннен бастап күшіне енеді.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы алдын ала шешім туралы лицензияның қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешім қабылданатын күнге дейін кемінде үш жұмыс күні бұрын хабардар етеді.

4. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиядан айыру туралы шешімге қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының атынан оның бірінші басшысы ғана шағым жасауға құқылы.».

50. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кредит беру кезінде тəуекелдерді барынша азайту, қарыз алушылардың құқықтарын қорғау, қаржы нарығын реттеуді жəне атқарушылық іс жүргізуді жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2024 жылғы 19 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 1-бапта:

5-тармақтың 9) тармақшасының отыз екінші абзацы алып тасталсын;

17-тармақтың 9) тармақшасының жиырма алтыншы абзацындағы «3-бабының 6-тармағында» деген сөздер «4-бабының 4 жəне 6-тармақтарында» деген сөздермен ауыстырылсын;

25-тармақтың 5) тармақшасының төртінші абзацындағы «жеке тұлғаның» деген сөздер «қарыз алушы жеке тұлғаның кəсіпкерлік қызметпен байланысты емес микрокредиті бойынша» деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 2-бапта:

1-тармақтың 9) тармақшасында:

«2026 жылғы 1 мамырдан бастап» деген сөздер «2027 жылғы 1 мамырдан бастап» деген сөздермен ауыстырылсын;

«5-тармағы 9) тармақшасының отыз екінші абзацын,» деген сөздер алып тасталсын;

2-тармақтың 2) тармақшасында:

бірінші абзацта:

«2026 жылғы 1 мамырға дейін» деген сөздер «2027 жылғы 1 мамырға дейін» деген сөздермен ауыстырылсын;

«5-тармағының 10) тармақшасы он төртінші абзацының жəне» деген сөздер алып тасталсын;

«осы абзацтар» деген сөздер «осы абзац» деген сөздермен ауыстырылсын;

екінші абзац алып тасталсын;

3-тармақта:

3) тармақшада:

бірінші абзацтағы «5-тармағының 9) тармақшасы отыз екінші абзацының жəне» деген сөздер алып тасталсын;

екінші абзацта:

«2026 жылғы 1 мамырға дейін» деген сөздер «2027 жылғы 1 мамырға дейін» деген сөздермен ауыстырылсын;

«банктік қарыз шарты немесе» деген сөздер алып тасталсын;

6) тармақшадағы «2026 жылғы 1 мамырдан кейін» деген сөздер «2027 жылғы 1 мамырдан кейін» деген сөздермен ауыстырылсын.

51. «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2024 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1-баптың 8) тармақшасындағы «Қазақстан Республикасы Заңының 5-1-бабының 2-тармағында» деген сөздер «Қазақстан Республикасының Заңында» деген сөздермен ауыстырылсын.

52. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын дамыту, қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс жəне артық заңнамалық регламенттеуді болғызбау мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 30 маусымдағы Заңына:

1) 1-бапта:

6-тармақтың 20) тармақшасының алтыншы жəне жетінші абзацтары алып тасталсын;

22-тармақтың 7) тармақшасындағы «үшінші» деген сөз «төртінші» деген сөзбен ауыстырылсын;

30-тармақтың 6) тармақшасының он алтыншы абзацы алып тасталсын;

2) 2-баптың 1-тармағының 5) тармақшасындағы «6-тармағы 20) тармақшасының алтыншы жəне жетінші абзацтарын,» жəне «, 30-тармағы 6) тармақшасының он алтыншы абзацын» деген сөздер алып тасталсын.

2-бап.

1. Осы Заң:

1) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 7-тармағының 7) тармақшасын жəне 43-тармағын;

2) 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 1-тармағының 2) жəне 3) тармақшаларын, 2-тармағы 1) тармақшасының екінші абзацын, 4-тармағының 1) жəне 4) тармақшаларын, 9-тармағы 1) тармақшасының алтыншы - оныншы, он екінші - он алтыншы абзацтарын, 2) тармақшасының төртінші, сегізінші - он екінші абзацтарын, 10-тармағы 1) тармақшасының бесінші - сегізінші абзацтарын, 13-тармағының 2) тармақшасын, 15-тармағы 21) тармақшасының сегізінші - оныншы абзацтарын, 24-тармағы 1) тармақшасының үшінші, сегізінші - он бірінші абзацтарын, 2), 16) тармақшаларын, 17) тармақшасының екінші, бесінші, алтыншы, оныншы жəне он бірінші абзацтарын, 22) жəне 27) тармақшаларын, 29) тармақшасының екінші - он төртінші, он жетінші - жиырмасыншы абзацтарын, 30), 31) жəне 32) тармақшаларын, 25-тармағы 2) тармақшасының үшінші - алтыншы абзацтарын, 5) тармақшасының он үшінші абзацын, 11) тармақшасының үшінші жəне бесінші абзацтарын, 26-тармағын, 37-тармағы 1) тармақшасының екінші, төртінші - жетінші абзацтарын, 2), 3) жəне 4) тармақшаларын, 41-тармағының 10) тармақшасын, 11) тармақшасының төртінші абзацын, 42-тармағы 5) тармақшасының төртінші жəне бесінші абзацтарын, 6) тармақшасының екінші жəне үшінші абзацтарын, 49-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 9), жəне 10) тармақшаларын;

3) 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағының 7), 8) жəне 9) тармақшаларын, 5-тармағының 1), 2) тармақшаларын, 3) тармақшасының үшінші жəне төртінші абзацтарын, 4), 5), 6), 7) жəне 8) тармақшаларын, 8-тармағын, 9-тармағы 3) тармақшасының алтыншы, жетінші жəне он бірінші абзацтарын, 5) тармақшасының екінші абзацын, 6) тармақшасының үшінші, төртінші, бесінші, он үшінші, он төртінші жəне он бесінші абзацтарын, 15-тармағы 1) тармақшасының үшінші абзацын, 15) тармақшасын, 23) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 18-тармағының 3), 4) жəне 5) тармақшаларын, 24-тармағының 6), 9), 10), 11), 12), 14) жəне 15) тармақшаларын, 20) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 24) тармақшасының жиырма төртінші абзацын, 25-тармағы 5) тармақшасының бесінші, он алтыншы жəне он жетінші абзацтарын, 6) тармақшасының отыз алтыншы жəне қырқыншы абзацтарын, 7) тармақшасының екінші абзацын, 12) тармақшасының сегізінші, тоғызыншы жəне оныншы абзацтарын, 16) тармақшасының екінші, үшінші, төртінші, бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 19) тармақшасының бесінші, он үшінші - жиырма сегізінші жəне жетпіс сегізінші абзацтарын, 35-тармағы 5) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 7) тармақшасының үшінші жəне сегізінші абзацтарын, 11) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 13) тармақшасын, 19) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 38-тармағының 1), 2) жəне 3) тармақшаларын, 40-тармағы 3) тармақшасының төртінші абзацын, 8) тармақшасының қырық бесінші, қырық алтыншы жəне қырық жетінші абзацтарын, 12) тармақшасының алтыншы жəне жетінші абзацтарын, 15) тармақшасының үшінші - оныншы абзацтарын, 17) тармақшасының алтыншы абзацын, 28) тармақшасын, 45-тармағының 24), 25) тармақшаларын жəне 26) тармақшасының үшінші абзацын, 46-тармағы 4) тармақшасының оныншы, он бірінші жəне он екінші абзацтарын;

4) 2026 жылғы 2 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 40-тармағы 3) тармақшасының жиырма бірінші - жиырма үшінші абзацтарын;

5) алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізілетін 1-баптың 29-тармағы 1) тармақшасының үшінші абзацын, 3) тармақшасын, 5) тармақшасының екінші жəне үшінші абзацтарын, 7) тармақшасының үшінші - тоғызыншы абзацтарын, 10) тармақшасының төртінші жəне бесінші абзацтарын, 11) тармақшасын, 40-тармағы 4) тармақшасының отыз бірінші - отыз төртінші абзацтарын, 45-тармағы 1) тармақшасының үшінші, төртінші, бесінші, он төртінші - жиырма бірінші абзацтарын, 2) тармақшасының жиырма төртінші, қырық төртінші абзацтарын, 3), 4), 5) жəне 10) тармақшаларын, 11) тармақшасының тоғызыншы абзацын, 12), 14), 18), 21), 22) жəне 23) тармақшаларын;

6) 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағының 10) жəне 11) тармақшаларын, 15-тармағы 2) тармақшасының тоғызыншы жəне оныншы абзацтарын, 4) тармақшасын, 5) тармақшасының екінші абзацын, 6) тармақшасының он төртінші, он бесінші жəне он алтыншы абзацтарын, 7) тармақшасының жетінші абзацын, 8) тармақшасын, 20) тармақшасының төртінші, бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 24) тармақшасының екінші, үшінші жəне төртінші абзацтарын, 28), 30) жəне 31) тармақшаларын, 20, 21, 22 жəне 23-тармақтарын, 24-тармағы 3) тармақшасының екінші, үшінші жəне төртінші абзацтарын, 23) тармақшасының он төртінші абзацын, 25-тармағы 6) тармақшасының бір жүз отыз бірінші жəне бір жүз отыз екінші абзацтарын, 11) тармақшасының төртінші абзацын, 19) тармақшасының қырқыншы - екі жүз жиырмасыншы абзацтарын, 27-тармағын, 29-тармағы 5) тармақшасының төртінші абзацын, 8) тармақшасын, 9) тармақшасының бесінші жəне алтыншы абзацтарын, 12) жəне 13) тармақшаларын, 31, 32 жəне 33-тармақтарын, 40-тармағы 8) тармақшасының қырқыншы - қырық төртінші абзацтарын, 13) тармақшасының он бесінші, он алтыншы, он жетінші абзацтарын, 14) тармақшасын, 16) тармақшасының төртінші жəне бесінші абзацтарын, 25) тармақшасының он екінші жəне он үшінші абзацтарын, 26) тармақшасын, 27) тармақшасының елу екінші жəне алпыс төртінші абзацтарын, 46-тармағы 2) тармақшасының үшінші, төртінші жəне бесінші абзацтарын, 4) тармақшасының алтыншы, жетінші, сегізінші жəне тоғызыншы абзацтарын, 6) тармақшасының төртінші жəне бесінші абзацтарын, 11) тармақшасының қырық бірінші жəне елу үшінші абзацтарын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

2. Мыналардың:

1) осы Заңның 1-бабы 25-тармағы 9) тармақшасы он екінші абзацының жəне 40-тармағы 25) тармақшасы он сегізінші жəне он тоғызыншы абзацтарының қолданысы 2026 жылғы 1 шілдеге дейін тоқтатыла тұрсын, тоқтатыла тұру кезеңінде осы абзацтар мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін:

«6) банктегі жəне банк конгломератындағы, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымындағы жəне сақтандыру тобындағы, бағалы қағаздар нарығына кəсіби қатысушыдағы (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда) тəуекелдерді басқару жəне ішкі бақылау жүйесінің сапасын банктің, банк конгломератының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру тобының, бағалы қағаздар нарығына кəсіби қатысушының қызметі сипатына, ауқымына жəне күрделілігіне, сондай-ақ олардың көлемдеріне сəйкес келетін тиімді ішкі саясат пен рəсімдердің болуы жəне іске асырылуы тұрғысынан бағалау;»;

«4) ішкі саясат пен рəсімдерді, тəуекелдердің жол берілетін мөлшеріне арналған лимиттерді қайта қарау;»;

«5) осы Заңның 14-бабында аталған адамдарды қызметтік міндеттерін орындаудан шеттету бойынша, оның ішінде микроқаржы ұйымы осы Заңның 14-бабында аталған адамдарды қызметтік міндеттерін орындаудан уəкілетті орган осы қадағалап ден қою шарасын қолданғанға дейін шеттеткен жағдайларда;»;

2) осы Заңның 1-бабы 15-тармағының 24) тармақшасы екінші, үшінші жəне төртінші абзацтарының, 29-тармағы 9) тармақшасы сегізінші абзацының, 40-тармағы 25) тармақшасы он екінші жəне он үшінші абзацтарының қолданысы 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрсын, тоқтатыла тұру кезеңінде осы абзацтар мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін:

«12) уəкілетті орган бекіткен, міндетті жарналардың мөлшерін есептеу əдістемесінде, сақтандыру ұйымдарының сақтандыру омбудсманының офисіне міндетті жарналарды төлеу тəртібінде жəне мерзімдерінде белгіленген мерзімде сақтандыру ұйымдарының сақтандыру омбудсманы офисіне міндетті жарналарды төлемеуі, уақтылы төлемеуі не толық көлемде төлемеуі;

13) сақтандыру ұйымының сақтандыру омбудсманы шешімін ол белгілеген мерзімде орындамауы;»;

«4) жеке тұлғаның жəне банктің, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымның құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қанағаттандыру туралы келісімге қол жеткізу мақсатында жеке тұлғаның жолданымы бойынша оның банкпен, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйыммен, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйыммен жасасқан банктік қарыз шартынан туындайтын келіспеушіліктерді реттеуді жүзеге асыру үшін, сондай-ақ қарыз алушының жолданымы негізінде жеке тұлға болып табылатын қарыз алушы мен осындай қарыз алушымен жасалған банктік қарыз шарты жəне (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап) берілген тұлға арасында туындайтын келіспеушіліктерді реттеу жүзеге асырылған жағдайларда ғана кредиттік есепте қамтылған ақпаратты пайдалануға;»;

«8) микроқаржы ұйымының микроқаржы омбудсманының офисіне міндетті жарналарды төлеу жөніндегі міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы;

9) микроқаржы ұйымының микроқаржы омбудсманының шешімін қарыз алушы жеке тұлға қабылдаған жағдайда осы Заңның 29-3-бабының 5-тармағында белгіленген мерзімде оны орындамауы.».

3. Мыналар:

1) микроқаржылық қызмет саласында жəне (немесе) коллекторлық қызмет саласында міндетті мүшелікке (қатысуға) негізделген өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген кəсіпкерлік немесе кəсіптік қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғалар қызметінің басталғаны туралы қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеуді, бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттік органды «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясында микроқаржылық қызмет саласында жəне (немесе) коллекторлық қызмет саласында міндетті мүшелікке (қатысуға) негізделген өзін-өзі реттейтін ұйым ретінде мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күннен бастап екі ай ішінде хабардар етеді;

2) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдарға қатысты осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті орган қолданған қолданыстағы шектеулі ықпал ету шаралары қадағалап ден қою шараларына теңестіріледі;

3) осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін қалыптастырылған сақтандыру жəне микроқаржы омбудсмандары өкілдерінің кеңестері өз қызметін 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін жүзеге асырады;

3-тармағының 4) тармақшасы 2027 ж. 1 қаңтарға дейін қолданылады

4) қарыз алушы жеке тұлға микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымға жүгінгеннен кейін:

микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымның микрокредит беру туралы шартқа қарыз алушы ұсынған өзгерістерді енгізуден бас тарту туралы шешімін алған;

микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы өзара қолайлы шешімге қол жеткізбеген;

қарыз алушының, оның ішінде микрокредитті алаяқтық тəсілмен ресімдеуге байланысты қылмыстық құқық бұзушылық бойынша жəбірленуші деп танылған қарыз алушының құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қанағаттандыру бөлігінде микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйыммен келісімге қол жеткізбеген жағдайларда дауды сотқа дейінгі реттеу тəртібімен микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылы деп белгіленсін.

Осы тармақшаның екінші жəне үшінші абзацтарында көзделген жағдайларда қарыз алушы жеке тұлға микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымды микроқаржы омбудсманына жүгінгені туралы бір мезгілде хабардар ете отырып, күнтізбелік он бес күн ішінде микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылы.

Микроқаржы омбудсманының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын қарыз алушыдан келіп түскен ипотекалық қарыз, оның ішінде кəсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша жолданымды қарауы кезеңінде кепілге салынған мүлікке сот арқылы немесе соттан тыс өндіріп алуды қолдануға жол берілмейді;

5) жеке тұлғалардың 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін микроқаржы омбудсманына жіберілген, олар бойынша шешімдер қабылданбаған жолданымдары, сондай-ақ жолданымдарға қатысты өзара қолайлы шешімге қол жеткізуге жəрдемдесу жүзеге асырылмаған жəне тараптар шарттарды өзгерту туралы келісілген шешім қабылдамаған, микрокредит беру туралы шарттар бойынша міндеттемелерді орындау талаптарының өзгеруіне байланысты жолданымдар 2027 жылғы 14 қаңтарға дейін қаржы омбудсманына берілуге тиіс;

6) көрсетілетін сақтандыру қызметтерін тұтынушылар мен сақтандыру ұйымдарының сақтандыру омбудсманына 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін жіберілген, олар бойынша шешімдер қабылданбаған не өзара келісімге келу негізінде тараптарды татуластыру жолымен не сақтандыру омбудсманының ұсынымдары немесе түсіндірмелері арқылы реттелмеген жолданымдары 2027 жылғы 14 қаңтарға дейін қаржы омбудсманына берілуге тиіс деп белгіленсін.

Аталған жолданымдар бойынша оларды қарау мерзімін есептеу оларды қаржы омбудсманының қызметі алған күннен басталады;

7) қаржы омбудсманы қызметінің кеңесі осы Заңның талаптарына сəйкес 2026 жылғы 1 шілдеге дейін қалыптастырылуға тиіс деп белгіленсін.

Қаржы омбудсманы қызметінің кеңесі тиісті салаларда қаржы омбудсмандарын 2026 жылғы 1 қазанға дейін сайлауға тиіс;

8) микроқаржы омбудсманы осы Заңның 40-тармағы 8) тармақшасының қырық алтыншы жəне қырық жетінші абзацтарына сəйкес микроқаржы омбудсманы жанында жұмыс істейтін ұжымдық реттеу платформасы арқылы берешекті ұжымдық реттеуді 2026 жылғы 1 шілдеден бастап жүзеге асырады;

9) осы Заңның 40-тармағы 6) тармақшасының он сегізінші абзацының талаптары бұрын жасалған шарттардан туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады;

10) осы Заңның 40-тармағы 4) тармақшасының отыз бірінші - отыз төртінші абзацтарында көзделген талаптар:

осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң жасалған, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредит беру туралы шарттарға (тұтынушылық банктік қарыз шарттары);

тұтынушылық микрокредиттің (банктік қарыздың) сомасын ұлғайтуға арналған өтініштерге, сондай-ақ бұрын жасалған шарт шеңберінде осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң берілген, талаптарында ақшаны толық көлемде не өтініш негізінде бөліп-бөліп беру көзделген, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті (банктік қарызды) беруге арналған өтініштерге қолданылады;