Все сервисы
Enbek
Тұрғын үй қатынастары туралы
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі № 94-1 Заңы
(2026.01.01. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен)
Осы Заңға өзгерістер енгізу туралы:
2026.09.01. № 254-VIII ҚР Заңын қараңыз (2026 ж. 12 наурыздан бастап қолданысқа енгізіледі);
2026.09.01. № 256-VIII ҚР Заңын қараңыз (2026 ж. 11 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі)
1-бап. Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасы
2-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
3-бап. Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры
4-бап. Пәтерлерді, тұрғын емес үй-жайларды пайдалану
7-бап. Қазақстан Республикасының тұрғын үй қорын мемлекеттік есепке алу
8-бап. Тұрғын үй дауларын шешу
8-1-бап. Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық
1-1-тарау. Тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы реттеу
10-1-бап. Қазақстан Республикасы Үкіметінің құзыреті
10-2-бап. Уәкілетті органның құзыреті
10-7-бап. Ұлттық даму институты мəртебесіне ие тұрғын үй құрылысы жинақ банкі
10-8-бап. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары
10-10-бап. Техникалық оператордың құзыреті
10-11-бап. Электрондық платформа әкімшісі
10-13-бап. Сумен жабдықтауды және су бұруды басқарудың бірыңғай мемлекеттік жүйесі
2-тарау. Тұрғын үйге жеке меншiк құқығын алу
11-бап. Тұрғын үйдi сатып алу құқығы
12-бап. Тұрғын үйге меншiк құқығы пайда болуының негiздерi
14-1-бап. Тұрғын үй сертификаттарын алу құқығын іске асыру
16-бап. Тұрғын үйге ортақ меншiк құқығы
17-бап. Тұрғын үйге меншiк құқығын тiркеу
3-тарау. Тұрғын үйге жеке меншiк құқығының мазмұны және оны жүзеге асыру шарттары
18-бап. Тұрғын үй иесiнiң негiзгi құқықтары мен мiндеттерi
19-бап. Тұрғын үй иесiнiң жер учаскесiне құқығы
21-бап. Тұрғын үй иесi отбасының мүшелерi
22-бап. Тұрғын үй иесi отбасы мүшелерiнiң негiзгi құқықтары мен мiндеттерi
4-тарау. Жеке тұрғын үй қорындағы тұрғын үйлердi жалдау
23-бап. Меншiк иесiнiң тұрғын үйдi басқа адамдарға жалға беруi
24-бап. Меншiк иесi тұрмайтын тұрғын үйдi жалдау шарттары
25-бап. Меншiк иесi тұрақты тұратын тұрғын үйдi жалдау ережелерi
26-бап. Қосымша жалдаушылар мен уақытша тұрғындардың құқықтық жағдайы
27-бап. Жалдау шарты тоқтатылған жағдайда қосымша жалдаушылар мен уақытша тұрғындарды шығару
5-тарау. Тұрғын үйге жеке меншiк құқығының тоқтатылуы
28-бап. Тұрғын үйге меншiк құқығының тоқтатылуы
29-бап. Тұрғын үйге меншiк құқығын күштеп тоқтату
30-бап. Меншiк иесiнiң отбасы мүшелерiн және басқа да тұрғындарды тұрғын үйден шығару
6-тарау. Көппәтерлі тұрғын үй кондоминиумы
31-бап. Кондоминиумды құру, мемлекеттік тіркеу және тоқтату
34-2-бап. Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күрделі жөндеуді қаржыландырудың ерекшеліктері
38-бап. Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне қол жеткізу
40-бап. Пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың, орынтұрақ орнының, қойманың конструкциялық бөлігін өзгерту
7-тарау. Кондоминиум объектісін басқару
1-параграф. Кондоминиум объектісін басқару рәсімдері мен тәсілдері
43-бап. Жазбаша сауалнама жүргізу
45-бап. Ревизиялық комиссия (ревизор)
46-бап. Кондоминиум объектісін басқару жөніндегі есептер
2-параграф. Кондоминиум объектісін басқару нысандары
47-бап. Кондоминиум объектісін басқару нысанын таңдау
48-бап. Тікелей бірлесіп басқару
49-бап. Мүліктің меншік иелері бірлестігі
50-бап. Мүліктің меншік иелері бірлестігін мемлекеттік тіркеу
51-1-бап. Мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасы
51-2-бап. Мүліктің меншік иелері бірлестігінің мүлкі
51-3-бап. Мүліктің меншік иелері бірлестігін тарату
3-параграф. Кондоминиум объектісін басқару субъектілері
51-4-бап. Кондоминиум объектісін басқару субъектілері
51-6-бап. Пәтерлер (тұрғын емес үй-жайлар) меншік иелерінің кооперативі
8-тарау. Тұрғын үй-құрылыс кооперативтері
52-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативтерін құру
52-1-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативінің басқару органдары
53-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативтеріне мүше болу шарттары
54-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативінің мүшесіне пай беру
55-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативтерін қаржылық (кредиттік) қолдау
56-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативiнiң жарғысы
57-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативін мемлекеттік тіркеу және оның қызметін жүзеге асыру
58-бап. Кооператив мүшесiнiң отбасы мүшелерiнiң құқықтары
59-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативіне мүшелікті тоқтату
60-бап. Кооперативтен шығудың салдары
61-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативінен шығару
62-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативінен шығарудың немесе ерікті түрде шығудың салдарлары
63-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативі мүшесiнiң пай жарнасының толық сомасын енгізуі
66-бап. Тұрғын үй-құрылыс кооперативінің қызметін тоқтату
68-бап. Халықтың әлеуметтiк жағынан осал топтарына жататын азаматтар
69-бап. Қазақстан Республикасының азаматтарын, қандастарды тұрғынжайға мұқтаж деп тану
10-тарау. Тақырыбы алып тасталды
72-бап. Тұрғынжайға мұқтаждарды есепке қоюдан бас тарту негіздері
74-бап. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларын іске асыру
75-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру нормасы
83-бап. Жалға алушының (қосымша жалға алушының) отбасы мүшелерiнiң құқықтары мен мiндеттерi
89-бап. Уақытша болмаған жалға алушының (қосымша жалға алушының) мiндеттерi
96-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үйдi айырбастау
13-тарау. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй берудiң және оны пайдаланудың ерекшелiктерi
98-2-бап. Коммуналдық тұрғын үй қорынан берілетін тұрғынжайлардың құқықтық режимі
101-бап. Қызметтiк тұрғын үйлерге теңестiрiлген тұрғын үйлердiң құқықтық режимi
101-5-бап. Тұрғын үй төлемдерін пайдалану мақсаттары
101-6-бап. Тұрғын үй төлемдерін алушының құқықтары мен міндеттері
101-8-бап. Тұрғын үй төлемдеріне қолсұғылмаушылық кепілдіктері
101-13-бап. Əскери қызметшілерге ақшалай өтемақы
101-15-бап. Кейбір тұрғын үй төлемдерін алушылар құқықтарының ерекшеліктері
104-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан басқа тұрғын үй беру арқылы шығару
108-бап. Тұрғын үйді жалға алу (қосымша жалға алу) шартын жарамсыз деп танудың салдары
109-бап. Қызметтiк тұрғын үйлер
110-бап. Қызметтiк тұрғын үйдi беру және оны пайдалану
111-бап. Қызметтiк тұрғын үйлерден шығару
112-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы жатақханалардан тұрғын үй-жай беру тәртібі
114-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы жатақханадан шығару
16-тарау. Тұрғын үй беру жөніндегі шарттық мiндеттемелер
116-бап. Орнына басқа тұрғын үй беру жағдайымен бұзылуға тиiстi тұрғын үйдi босату туралы шарт
117-бап. Тұрғын үйге мұқтаждар есебiнде тұратын азаматтар кезегiнiң сақталуы
118-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан бiрiншi кезекте және кезектен тыс тұрғын үй беру
119-бап. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан шарт арқылы тұрғын үй беру
120-бап. Қызметтiк тұрғын үйден шығару ерекшелiктерi
2009.08.06. № 163-III ҚР Заңымен «мемлекеттік қажеттер», «мемлекеттік қажеттіліктер» деген сөздер «мемлекет мұқтажы» деген сөздермен ауыстырылды және «бөлек (жеке-дара)», «бөлек (жеке)», «өзіндік (дара)», «бөлек», «бөлек (өзіндік)» деген сөздер «дара (бөлек)» деген сөздермен ауыстырылды (бұр.ред.қара);
2014.29.12. № 270-V ҚР Заңымен бүкіл мәтіні бойынша «тұрғын жай» деген сөздер «тұрғынжай» деген сөзбен ауыстырылды (бұр.ред.қара);
2020.13.05. № 327-VІ Заңымен бүкіл мәтін бойынша «оралмандарға», «оралмандар» және «оралмандарды» деген сөздер тиісінше «қандастарға», «қандастар» және «қандастарды» деген сөздермен ауыстырылды (2021 ж. 2 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
1-тарау. Жалпы ережелер
2011.22.07. № 479-ІV ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2012.13.02. № 553-IV ҚР Заңымен (2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 1-бап өзгертілді
1-бап. Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасы
1. Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасы азаматтардың, заңды тұлғалардың, мемлекеттік органдардың қатысуымен:
1) тұрғын үйлерге меншiк құқығының және оларды пайдалану құқығының пайда болуы мен тоқтатылу негiздерiне;
2019.26.12. № 284-VІ ҚР Заңымен 2) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара); 2023.15.03. № 207-VІІ ҚР Заңымен 2) тармақша өзгертілді (2023 ж. 16 мамырдан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
2) пәтерлерді, тұрғын емес үй-жайларды, орынтұрақ орындарын, қоймаларды пайдалану құқығының жүзеге асырылуына және коммуналдық көрсетілетін қызметтерді алуға;
2019.26.12. № 284-VІ ҚР Заңымен 3) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара)
3) жеке және көппәтерлі тұрғын үйлерге қойылатын талаптарға;
4) тұрғын үй қорларының сақталуы мен жөнделуiнiң қамтамасыз етiлуiне;
5) азаматтардың тұрғын үй саласындағы құқықтарының сақталуын және тұрғын үй қорының пайдаланылуын мемлекеттік органдардың бақылауына;
2017.13.06. № 69-VІ ҚР Заңымен 6) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара); 2020.06.10. № 365-VІ ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2021.01.04. № 26-VII ҚР Заңымен (2021 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара); 2025.24.06. № 196-VIII ҚР Заңымен (2025 ж. 30 маусымнан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 6) тармақша өзгертілді; 2025.30.06. № 203-VIII ҚР Заңымен 6) тармақша жаңа редакцияда (2025 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара); 2025.17.07. № 213-VIII ҚР Заңымен 6) тармақша өзгертілді (2025 ж. 29 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
6) құқық қорғау органының, арнаулы мемлекеттік органның, азаматтық қорғау органының қызметкерін (курсантты жəне (немесе) тыңдаушыны қоспағанда) жəне əскери қызметшіні (мерзімді əскери қызметтегі əскери қызметшіні, резервтегі əскери қызметті өткеріп жүрген əскери қызметшіні, курсант пен кадетті, əскери жиындарға шақырылған əскери міндетті адамды қоспағанда) тұрғын үймен қамтамасыз ету ерекшеліктеріне;
2025.17.07. № 213-VIII ҚР Заңымен 7) тармақшамен толықтырылды (2025 ж. 29 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді)
7) энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту жөніндегі ұлттық жобаны іске асыруға байланысты қатынастарды реттейді.
2. Қазақстан Республикасында тұрғын үй қатынастары осы Заңмен, Азаматтық кодекс нормаларымен және соларға сәйкес шығарылатын өзге де Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттеледi.
3. Тұрғын үй құрылысын қаржыландыруға, тұрғын үй қорының дамытылуы мен ұлғайтылуына байланысты қатынастар осы Заңда белгiленген талаптарды ескере отырып, тиiстi Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттеледi.
2019.26.12. № 284-VІ ҚР Заңымен 4-тармақ жаңа редакцияда (бұр.ред.қара); 2022.27.06. № 129-VII ҚР Заңымен 4-тармақ өзгертілді (бұр.ред.қара)
4. Қонақүйлерде, пансионаттарда, интернаттарда, медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) және ұқсас мақсаттағы басқа да объектілерде тұру (болу) Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттеледі.
2023.15.03. № 207-VІІ ҚР Заңымен 5-тармақпен толықтырылды (2023 ж. 16 мамырдан бастап қолданысқа енгізілді); 2025.15.07. № 207-VIII ҚР Заңымен 5-тармақ жаңа редакцияда (2025 ж. 15 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
5. Егер пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың, орынтұрақ орындарының, қоймалардың меншік иесі мемлекет қатысатын ұйым болып табылса, мыналарды:
1) ағымдағы жарналарды;
2) жинақтаушы жарналарды;
3) нысаналы жарналарды;
2) орынтұрақ орындарын, қоймаларды күтіп-ұстауға арналған ағымдағы жарналарды төлеу бөлігінде осы Заңмен реттелген құқықтық қатынастарға «Мемлекеттік сатып алу туралы» және «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» Қазақстан Республикасы заңдарының күші қолданылмайды.