| Бағандар бойынша талаптар тармақтары | Аурулардың атаулары, АХЖ бойынша кодтары, бағандар бойынша талаптардың тармақшалары, функцияның бұзылу дәрежесі | Әскери қызметке жарамдылық санаты |
| I баған | II баған | III баған | IV баған |
| 1.Инфекциялық және паразитарлық аурулар |
| 1 | Кейбір инфекциялық және паразитарлық аурулар (А00-А09, А20-А28, А30-А49, А90-А99, В00-В09, В25-В34, В50-В64, В65-В83, В85-В89, В99) |
| 1) емделмейтін немесе қиын емделетін | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 2) жіті немесе созылмалы инфекциялық аурулар асқынғаннан кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | Г | Г | Г | Г |
| 2 | Тыныс алу мүшелерінің туберкулезі (А15, А16) |
| 1) микобактерияларды бөлумен және (немесе) өкпе тіндері ыдырауының болуымен белсенді | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) микобактерияларды бөлусіз және өкпе тіндері ыдырауының болмауымен белсенді | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) клиникалық емделген | Д | Д | В | ЖЗ |
| 4) емделген туберкулезден кейінгі аз қалдықты өзгерістер | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 5) емделуден кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | - | Г | Г | Г |
| 3 | Басқа да мүшелер мен жүйелердің туберкулезі (А18, А19) |
| 1) белсенді үдемелі | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) негізгі емделу курсы кезеңінде белсенді | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) клиникалық емделген | Д | Д | В | ЖЗ |
| 4) 3-5 жылдан астам белсенділік белгілері болмаған кезде белсенді емес | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 5) емделуден кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | - | Г | Г | Г |
| 4 | Алапес (А30) | Е | Е | Е | Е |
| 5 | Адамның иммундық тапшылығы вирусынан туындайтын ауру (В20-В24): |
| 1) ЖИТС-пен ауыратындар | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) АИТВ жұқтырғандар | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 6 | Мерез және басымы жыныс мүшелерімен берілетін басқа да инфекциялар (А50-А64, А65-А69, А70-А74): |
| 1) кеш, туа біткен мерез | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) классикалық серологиялық реакциялардың баяу терістігі кезіндегі алғашқы, қайталанған және жасырын мерез | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 3) алғашқы, қайталанған, жасырын мерез, гонококкокты және басымы жыныс мүшелерімен берілетін басқа да инфекциялар (жұмсақ шанкр, шап лимфогранулемасы, шап гранулемасы, гонококкты емес уретриттер) | Г | А | А | А |
| 7 | Микоздар (В35-В49): |
| 1) актиномикоз, ішкі мүшелердің кандидозы, кокцидиоидоз, гистоплазмоз, бластомикоз, споротрихоз, хромомикоз, феомикотикалық іріңдеу, мицетома | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 2) дерматофития | Г | Г | А | А |
| 2.Жаңа өскіндер |
| 8 | Қатерлі ісіктер (C70-C72, C81-C96, D43, D47 басқа С00-С97, D00-D09, D37-D48) |
| 1) операция жасау мүмкін болмаған және ұзақ мерзімді метастаздар болған кезде | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) алғашқы ісікті радикалды алып тастағаннан кейінгі жай-күй | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 3) хирургиялық емделуден, цитостатикалық немесе сәулелік терапиядан кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Д | Д | Г | Г |
| 9 | Лимфоидті, қан түзетін және оларға жақын тіндердің қатерлі ісіктері (С81-С96, D47): |
| 1) қан құрамында елеулі өзгерістермен және кезеңдік асқынумен тез үдемелі, сондай-ақ баяу үдемелі | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) қан түзу жүйесі функциясының орташа бұзылуымен және сирек асқынулармен баяу үдемелі | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 3) сәулелік немесе цитостатикалық терапия аяқталғаннан кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | Е | Е | Г | ЖЗ |
| 10 | Қатерсіз жаңа өскіндер (D32, D33 басқа D10-D36) |
| 1) функцияның елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияның орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияның шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 4) функцияның бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде | А | А | А | А |
| 5) хирургиялық емделуден кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | Г | Г | Г | Г |
| 3.Қан, қан түзетін мүшелердің аурулары және иммундық мехнизмді туындататын жекелеген бұзылулар |
| 11 | Қан және қан түзетін мүшелердің аурулары, иммундық тапшылықты жай-күй (D50-D89) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен тез үдемелі | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) қан құрамының елеулі өзгерістерімен және жиі асқынулармен баяу үдемелі | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 3) қан түзетін жүйе функциясының орташа бұзылуымен және сирек асқынулармен баяу үдемелі | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) қанның жүйелі емес ауруларынан кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 4.Эндокринді жүйенің аурулары, тамақтану мен зат алмасудың бұзылуы |
| 12 | Эутиреоидты зоб (E04): |
| 1) жақын жатқан мүшелер функцияларының бұзылуын туындататын | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 2) әскери киім нысанын киюді қиындататын | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) әскери киім нысанын киюді қиындатпайтын | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 13 | Эндокринді жүйенің басқа да аурулары, тамақтанудың және зат алмасудың бұзылуы (E00-E90): |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен, ІІІ дәрежелі семіздік | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен, ІІ дәрежелі семіздік | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу болған кезде жіті науқастанудан, созылмалы науқастанудың асқынуынан немесе хирургиялық емделуден кейінгі жай-күй | Г | Г | Г | ЖЗ |
| 5) функцияның бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде, І дәрежелі семіздік | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 5.Психикалық бұзылу |
| 14 | Органикалық психикалық бұзылу (F00-F09): |
| 1) кенеттен айқын көрінген тұрақты психикалық бұзылу кезінде | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) орташа айқын көрінген психикалық бұзылу кезінде | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) жеңіл қысқа мерзімді ауырсыну белгілері кезінде | Г | Г | Г | ЖЗ |
| 4) жеңіл психикалық бұзылуға шалдығудың тұрақты компенсациясы кезінде не сауығумен аяқталған психикалық бұзылу | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 15 | Эндогенді психоздар: шизофрения, шизотиптік бұзылулар, созылмалы сандырақтық бұзылулар және аффективті психоздар (F20-F29, F30-F39) | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 16 | Экзогенді этиологияның симптомдық және басқа да психикалық бұзылулары (F00-F09): |
| 1) кенеттен айқын көрінген тұрақты ауырсыну белгілері кезінде | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) орташа айқын көрінген ұзақ немесе қайталанатын ауырсыну белгілері кезінде | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) орташа немесе шамалы айқын көрінген, ұзаққа созылған астениялық жай-күй кезінде | Г | Г | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) сауығумен аяқталған жеңіл және қысқа мерзімді астениялық жай-күй кезінде | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 17 | Күйзеліспен байланысты невротикалық және самотоформды бұзылулар, физиологиялық бұзылулармен және физикалық факторлармен байланысты мінез-құлықтық синдромдар (F40-F48, F50-F59, F95) |
| 1) кенеттен айқын көрінген, тұрақты ауырсыну белгілері кезінде | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 2) орташа айқын көрінген, ұзақ немесе қайталанған ауырсыну белгілері кезінде | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) орташа айқын көрінген, қысқа мерзімді ауырсыну белгілері кезінде | Д | Д | В-ДЕРБ | ДЕРБ |
| 4) сауығумен аяқталған жеңіл және қысқа мерзімді ауырсыну белгілері кезінде | Б | Б | А | А |
| 18 | Жеке тұлғаның және мінез-құлықтың бұзылуы (F95, F98.0, F98.5 басқа, F60-F69, F90-F98) |
| 1) қайталанатын ұзақ декомпенсацияға немесе патологиялық реакцияларға бейім айқын көрінген бұзылумен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) тұрақсыз компенсациямен орташа бұзылумен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) тұрақты компенсациямен мінез-құлықтың және эмоцияның бұзылуы | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 19 | Психикалық белсенді заттарды қабылдау салдарынан болған психикалық бұзылулар және мінез-құлық бұзылулары (F10-F19) |
| 1) айқын көрінген, тұрақты психикалық бұзылумен тәуелділік синдромы кезінде | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) орташа немесе шамалы психикалық бұзылумен тәуелділік синдромы кезінде | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) маскүнемдіктің алғашқы белгілері кезінде | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 20 | Ақыл-ой кемістігі (F70-F79): | | | | |
| 1) айқын көрінудің терең, ауыр және орташа дәрежесінде | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) айқын көрінудің жеңіл дәрежесінде | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 6.Нерв жүйесінің аурулары |
| 21 | Кездейсоқ және ұстамалы бұзылулар (G45,G46 басқа G40-G47): |
| 1) жиі байқалған жағдайда | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) кей-кейде және сирек байқалған жағдайда | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) электроэнцефалография нәтижесі бойынша анықталған, клиникалық белгілерсіз эпилектикалық ұстамасы белсенді болғанда | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 22 | ОНЖ-ның қабынушы, миелинді өзгертуші аурулары және олардың зардаптары (А17, А80-А89, G00-G09, G35-G37): |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен немесе тез үдемелі өтетін | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) функциялардың бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 23 | Орталық нерв жүйесінің органикалық, тұқым қуалайтын-дегенеративті аурулары және нерв-бұлшықет науқастанулары (G10-G13, G20-G26, G30-G32, G70-G73, G80-G83, G90-G99, C70-C72, D32, D33, Q00-Q07) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен немесе тез үдемелі өтетін | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен немесе баяу үдемелі өтетін | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) функциялардың бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 24 | Бас, жұлын миы қан тамырларының науқастанулары (G45, G46, I60-I69, R55) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен; ми қан айналымының жиі өтпелі бұзылуы | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен; ми қан айналымының сирек өтпелі бұзылуы; орталық нерв жүйесінің органикалық зақымдану белгілерінсіз жиі талмалар болған кезде | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) орталық нерв жүйесінің органикалық зақымданусыз объективті белгілері болған кезде | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 25 | Сыртқы факторлар әсерінен бас, жұлын миының және орталық жүйке жүйесінің зақымдануларының салдарлары (Т90, Т91.3, Т98.1) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) функциялардың бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 26 | Перифериялық жүйке жүйесінің аурулары (G50-G59, G60-G64) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциялардың бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 27 | Перифериялық нерв жарақаттарының салдары (Т90.3, Т92.4, Т93.4) |
| 1) функциялардың елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциялардың орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функциялардың шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) функциялардың бұзылуынсыз объективті деректер болған кезде | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 28 | Жіті науқастанудан, созылмалы науқастанудың асқынуынан, жарақаттардан немесе хирургиялық емдегеннен кейін орталық немесе перифериялық нерв жүйесінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 7.Көз және оның қосалқы аппаратының аурулары |
| 29 | Қабақтың, жас шығу жолдарының, көз ұясының және конъюнктивалардың аурулары және жарақаттанулар мен күйіктердің салдарлары (Н00-Н06, Н10-Н13, Q10, Т90.4) |
| 1) екі көзде көру немесе қозғалыс функцияларының елеулі бұзылуымен қабақтың, көз ұясының немесе конъюнктиваның айқын көрінген анатомиялық өзгерістері немесе орналасу кемістіктері | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) бір көзде сол сияқты немесе екі көзде орташа айқын көрінген; бір немесе екі көзде кенеттен көрінген қабақтың, жас шығу жолдарының, көз ұясының, конъюнктиваның науқастанулары | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) қабақтың, көз ұясының немесе коньюнктиваның шамалы айқын көрінген анатомиялық өзгерістері немесе орналасу кемістіктері; бір немесе екі көзде қабақтың, жас шығу жолдарының, көз ұясының, конъюнктиваның орташа немесе шамалы айқын көрінген науқастанулары | Б | Б | А | А |
| 30 | Склераның, қасаң қабықтың, шатыраш қабығының, цилиарлы дененің, көз бұршағының, көздің қан тамырлы қабығының, торқабықтың, шыны тәрізді дененің, көз алмасының, көру нервінің аурулары және жарақаттанулар мен күюлердің салдарлары: (Н15-Н22, Н25-Н28, Н30-Н36, Н43-Н45, Н46-Н48, Q11-Q14) |
| 1) екі көздің де көру қызметінің қатты үдемелі төмендеуімен немесе жиі асқынуымен айқын көрінген | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) дәл осы бір көзде немесе екі көзде орташа білінгенде | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) бір көзде сирек асқынумен, бәсең орташа білінгенде | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 31 | Көздің тор қабығының қыртыстануы және жарылулары (Н33): |
| 1) екі көзде де жарақаттық емес этиологияда | Е | Е | Е | Н |
| 2) екі көзде жарақаттан кейінгі этиологияда | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) бір көздегі кез-келген этиологияда | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 32 | Глаукома (Н40-Н42, Q15.0) |
| 1) екі көзде жетілген және одан кейінгі сатыларда | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) дәл осы бір көзде | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) бастапқы сатыда, бір немесе екі көздің преглаукома сатысында | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 33 | Көз бұлшық еттерінің аурулары, көздің серіктес қозғалысының бұзылуы (Н49-Н51): |
| 1) қосарланып көрінетін жағдайдағы көз алмасының қозғаушы бұлшық еттеріндегі тұрақты сал | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 2) қосарланып көріну жоқта дәл осы; бинокулярлық көру қабілеті болмағанда үйлескен қылилық | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 34 | Рефракция және аккомодациның бұзылуы (Н52) |
| 1) меридиандардың бірінде кез келген көздің алыстан нашар көргіштігі немесе алыстан көргішітігі 12,0 аса дптр немесе екі меридианда 6.0 дптр-дан аса рефракция айырмашылығымен кез келген көзде кез келген түрдегі астигматизм | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) меридиандардың бірінде кез келген көздің алыстан нашар көргіштігі немесе алыстан көргішітігі 8.0 дптр-дан аса және 12,0 дптр-ға дейін немесе екі басты меридианда 4,0 дптр-дан 6.0 дптр-ға дейін рефракция айырмашылығымен кез келген көзде кез келген түрдегі астигматизм | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) меридиандардың бірінде 6.0 дптр-дан аса және 8.0 дптр-ға дейін кез келген көздің алыстан нашар көруі | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) меридиандардың бірінде 3.0 дптр-ден аса және 6.0 дптр-ға дейін кез келген көздің алыстан нашар көруі, меридиандардың бірінде 4.0 дптр-дан аса және 8.0 дптр-ға дейін кез келген көздің немесе алысты көргішітігі немесе екі басты меридианда 2.0 дптр-дан аса және 4.0 дптр-ға дейін рефракция айырмашылығымен кез келген көзде кез келген түрдегі астигматизм | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 35 | Соқырлық, нашар көру, түсті көру кемістігі (Н54, Н53.5) |
| 1) бір көздің көру өткірлігі 0,09 және одан төмен немесе екінші көздің көру өткірлігі 0,3 және одан төмен болған кездегі соқырлық, сондай-ақ екінші көздің көру өткірлігі 0,3 және одан төмен болған кезде көз алмасының болмауы немесе екі көздің көру өткірлігі 0,2 және одан төмен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) бір көздің көру өткірлігі 0,09 және одан төмен немесе екінші көздің көру өткірлігі 0,3 жоғары болған кездегі соқырлық, сондай-ақ екінші көздің көру өткірлігі 0,3-тен жоғары болған кезде көз алмасының болмауы немесе екінші көздің көру өткірлігі 0,3-тен 0,1-ге дейін болған кезде бір көздің көру өткірлігі 0,3 | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) екінші көздің көру өткірлігі 0,3-тен 0,1-ге дейін болған кезде бірінші көздің көру өткірлігі 0,4 | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) дихромазия, ІІІ-ІІ сатылы түсәлсіздігі | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 36 | Жіті науқастанудан, созылмалы науқастанудың асқынуынан, жарақаттан немесе хирургиялық емдеуден кейінгі көру мүшесінің қызметтік тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 8.Құлақ пен емізік өскінінің аурулары |
| 37 | Сыртқы құлақ аурулары: сыртқы есту жолының және құлақ қалқанының экземасы, созылмалы диффузды сыртқы отит, есту жолының экзостоздары, сыртқы есту жолының жүре пайда болған тарылулары (Н60-Н62) | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 38 | Ортаңғы құлақтың және емізік өскінінің аурулары (Н65-Н75) |
| 1) дабыл қуысында полиптер, грануляциялар, сүйек жегісі қоса болатын және (немесе) мұрын маңындағы қуыстардың созылмалы науқастануларымен үйлесетін созылмалы орта отит | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 2) дабыл қуысындағы полиптер, грануляциялар, сүйек жегісі қоса болмайтын және (немесе) мұрын маңындағы қуыстардың созылмалы науқастануларымен үйлеспейтін созылмалы орта отит | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 3) орта отитке шалдыққаннан кейінгі қалдықты құбылыстар, құлақ барофункциясының тұрақты бұзылуы бар аурулар | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 39 | Вестибулярлық қызметтің бұзылулары (Н81) |
| 1) тұрақты елеулі байқалатын вестибулярлық бұзылулар | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) тұрақсыз орташа байқалатын вестибулярлық бұзылулар | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) вестибулярлық тітіркенулерге тұрақты және шамалы байқалатын сезімталдық | Б | Б | А | ЖЗ |
| 40 | Кереңдік, керең-мылқаулық, естудің төмендеуі (Н80, Н90, Н91, Н93, Н94) |
| 1) екі құлақтың кереңдігі немесе керең-мылқаулық | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) бір құлаққа сыбырлап сөйлеуді қабылдамаған кезде және екінші құлаққа 3 метрге дейінгі ара қашықтықта сыбырлап сөйлеуді қабылдау кезінде естудің тұрақты төмендеуі немесе бір құлаққа 1 метрге дейінгі ара қашықтықта және екінші құлаққа 2 метрге дейінгі ара қашықтықта сыбырлап сөйлеуді қабылдау кезінде естудің тұрақты төмендеуі | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) бір құлаққа сыбырлап сөйлеуді қабылдамаған кезде және екінші құлаққа 3 метрден астам ара қашықтықта сыбырлап сөйлеуді қабылдау кезінде естудің тұрақты төмендеуі немесе бір құлаққа 2 метрге дейінгі ара қашықтықта және екінші құлаққа 3 метрге дейінгі ара қашықтықта сыбырлап сөйлеуді қабылдау кезінде естудің тұрақты төмендеуі | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 41 | Қатты науқастанудан, созылмалы науқастанудың асқынуынан, құлақтың және емізік тәрізді өскінінің жарақатынан немесе хирургиялық емдеуден кейінгі функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылулар | Г | Г | Г | Г |
| 9.Қан айналымы жүйесінің аурулары |
| 42 | Жүректің созылмалы ревматиттік, ревматиттік емес аурулары, кардиомиопатия, жүректің дегенеративті және дистрофиялы зақымданулары (I00-I09, I34-I52) |
| 1) ауыртпалығы жоғары сатыдағы жүрек жеткіліксіздігі | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) ауыртпалығы орта сатыдағы жүрек жеткіліксіздігі | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) ауыртпалығы төмен сатыдағы жүрек жеткіліксіздігі | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) сол жақ қарыншаның симптомсыз дисфункциясы | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 43 | Артериялық гипертензия (I10-I15): |
| 1) «нысана-мүшелер» фунцияларының айқын бұзылуымен, жылдам үдейтін түрі | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) «нысана-мүшелер» функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) «нысана-мүшелер» функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде «нысана-мүшелер» функцияларының бұзылуынсыз | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 44 | Жүректің ишемиялық ауруы (I20-I25) | | | | |
| 1) функциясының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) функциясының орташа бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) функциясының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 45 | Аортаның, магистральды және перифериялық артериялардың, көктамырлардың, лимфа қан тамырларының аурулары мен зақымдану салдары ( I84 басқа, I70-I79, I80-I89) |
| 1) қан айналымының және функциясының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) қан айналымының және функциясының орташа бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) қан айналымының және функциясының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде қан айналымының және функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 46 | Геморрой (I84) |
| 1) IV саты; | Д | Д | В | ЖЗ |
| 2) III саты; жиі асқынулармен не қайталанған қаназдықпен II саты; | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) асқынусыз II саты | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 4) I саты | Б | Б | А | А |
| 47 | Жүректің және жүрек-тамыр жүйесінің соматоформдық вегетативті дисфункциясы (I99) |
| 1) тұрақты елеулі айқын көрінген вегетативті-қантамырлы бұзылулар кезінде | Д | Д | В | ЖЗ |
| 2) тұрақты орташа айқын көрінген бұзылулар кезінде | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 48 | Жіті науқастануға шалдыққаннан, созылмалы науқастанудың асқынуынан, жарақаттанудан немесе хирургиялық емдегеннен кейін қан айналымы жүйесінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылулары | Г | Г | Г | Г |
| 10.Тыныс алу мүшелерінің аурулары |
| 49 | Мұрын қуысы, мұрын маңындағы қуыстардың, жұтқыншақтың аурулары (J30-J35) |
| 1) елеулі айқын көрінген сасық тұмау (озена) | Д | Д | В | ЖЗ |
| 2) мұрынмен тыныс алудың тұрақты қиындауы қоса болатын полипозды синуситтер, жиі асқынулармен іріңді синуситтер | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) мұрынмен тыныс алудың тұрақты қиындауынсыз полипозды синуситтер, сирек асқынулармен іріңді синуситтер | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 4) мұрынмен тыныс алудың тұрақты қиындауымен және (немесе) мұрын маңындағы қуыстар барофункциясының тұрақты бұзылуымен мұрын қуысы, мұрын-жұтқыншақ аурулары | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 5) созылмалы қалпына келтірілмейтін тонзиллит; созылмалы атрофиялы, гипертрофиялы, гранулезді фарингит (назофарингит) | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 50 | Көмейдің, кеңірдектің мойын бөлігінің аурулары мен зақымданулары (J37-J38, Q31, Q32.0, Q32.1) |
| 1) тыныс алу және (немесе) дауыс қызметінің елеулі көрінген бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) тыныс алу және (немесе) дауыс қызметінің орташа көрінген бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) тыныс алу және (немесе) дауыс қызметінің шамалы көрінген бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 51 | Өкпенің, плевраның өзіне тән емес созылмалы аурулары, туберкулез емес этиологиядағы өкпенің таралған аурулары (J45 басқа J40-J99 ) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 52 | Бронх демікпесі (J45) | | | | |
| 1) өтуі ауыр ұзақ сақталушы | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) өтуі орташа ұзақ сақталушы | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) өтуі жеңіл ұзақ сақталушы | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) өтуі үзік-үзік | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 53 | Қатты науқастанудан, созылмалы науқастан-удың асқынуынан, жарақаттанудан немесе хирургиялық емдегеннен кейін тыныс алу мүшелерінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 11.Ас қорыту мүшелерінің аурулары |
| 54 | Тістердің дамуы мен шығуының бұзылуы, тіс жегісі (К00-К02) |
| 1) бір жақта 10 және одан көп тістің болмауы немесе оларды алынып-салынатын протезбен ауыстыру, бір жақта 8 азу тістің болмауы, бір жағынан жоғары жақта 4 азу тістің және екінші жағынан төменгі жақта 4 азу тістің болмауы немесе оларды алынып-салынатын протездермен ауыстыру | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 2) бір жақта 4 және одан көп маңдай алды тістің болмауы немесе оларды алынып-салынатын протездермен алмастыру мүмкін болмаған кезде қатарынан екінші күрек тістің, ит тістің және бірінші кіші азу тістің болмауы | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 3) көптеген асқынған тіс жегісі | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 55 | Тістердің қатты тіндерінің, пульпаның және периапикальды тіндердің, қызыл иектердің және парадонттың, ауыз қуысының жұмсақ тіндерінің аурулары (К04-К06, К12-К13) |
| 1) ауыр дәрежелі генерализденген парадонтит, пародонтоз | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 2) орта дәрежелі генерализденген пародонтит, пародонтоз, стоматиттер, гингивиттер, хейлиттер және емдеуге келмейтін ауыз қуысы шырышының, сілекей безінің және тілдің науқастанулары | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 3) жеңіл дәрежелі генерализденген пародонтит, пародонтоз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 56 | Жақ-бет аномалиялары (туа біткен даму кемістіктерінен басқа), тістің және олардың тіреу аппаратының, жақтардың, сілекей бездерінің басқа да аурулары және өзгерістері (К07- К11,К14) |
| 1) тыныс алу, иіс сезу, шайнау, сілекей бөлу, жұту және сөйлеу функциясының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) тыныс алу, иіс сезу, шайнау, сілекей бөлу, жұту және сөйлеу функциясының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) тыныс алу, иіс сезу, шайнау, сілекей бөлу, жұту және сөйлеу функциясының шамалы бұзылуымен немесе бұзылуынсыз | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 57 | Өңештің, ішектердің (ұлтабардан басқа) және ішперде аурулары (К20-К23, К35-К38, К50-К52, К55-К63, К65-К67) |
| 1) функциясының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциясының орташа бұзылуымен және жиі асқынулармен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функциясының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде қызметінің бұзылуынсыз | А | А | А | А |
| 58 | Асқазанның, ұлтабардың жара ауруы (К25-К28) |
| 1) функциясының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен және жиі асқынулармен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен және сирек асқынулармен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 59 | Асқазанның және ұлтабардың басқа да аурулары (жара ауруынан басқа), бауырдың, өт қабының, өт шығару жолдарының және ұйқы безінің аурулары, ас қорыту мүшелерінің басқа да аурулары (К29-К31, К70-К77, К80-К87, К90-К93) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен және жиі асқынулармен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 4) объективті деректер болған кезде қызметінің бұзылуынсыз | Б | Б | А | А |
| 60 | Жарықтар (К40-К46) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 61 | Қатты науқастанудан, созылмалы науқастанудың асқынуынан немесе хирургиялық емдегеннен кейін ас қорыту мүшелерінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 12.Тері және теріасты өзегінің аурулары |
| 62 | Тері және теріасты өзегінің аурулары, оның ішінде туа біткен (L00 - L99, Q80 -Q82) |
| 1) емделмейтін немесе қиын емделетін түрлері | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) емдеуге болатын кең таралған және (немесе) жиі қайталанушы түрлері | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) емдеуді талап етпейтін кең таралған және (немесе) шектеулі сирек қайталанушы түрлері | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) шектелген түрлері, сонымен қатар тұрақты ремиссия сатысындағы | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 63 | Тері және теріасты өзегінің жіті науқастануына шалдыққаннан кейін,, созылмалы науқастанудың асқынуынан кейін функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылу | Г | Г | Г | Г |
| 13.Сүйек-бұлшықет жүйесінің және дәнекер тіннің аурулары |
| 64 | Инфекциялық артропатиялар, қабыну текті полиартропатиялар, дәнекерлік тіннің жүйелі зақымданулары, шорбуынды спондилит (М00-М03, М05-М14, М30-М36, М45) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен, тұрақты және айқын көрінген өзгерістермен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен және жиі асқынулармен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен және сирек асқынулармен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 65 | Ірі буындардың артрозы және зақымданулары, бұлшықеттердің, синовиалық қабықтардың және сіңірлердің аурулары және зақымданулары, сүйек қалыңдығы мен құрылымының бұзылуы, остиепатиялар, хондропатиялар (М15-М19, М20-М25, М60-М63, М65-М68, М80-М85, М86-М90, М91-М94) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 66 | Омыртқа аурулары және олардың салдары, туа біткен деформациялар мен даму кемістіктерінен басқа (М40-М43, М46-М49, М50-М54) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 67 | Қол мен саусақтардың болмауы, деформациялары, кемістіктері (М20-М21.3, М21.5) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 68 | Майтабан және табанның басқа да өзгерістері, оның ішінде туа біткен (М21.7 басқа М20-М21, Q66) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | А |
| 69 | Қызметтің бұзылуын тудыратын және (немесе) әскери киім нысанын, аяқ киімді немесе киім-кешекті киюді қиындататын аяқ-қолдың жүре пайда болған өзгерістері (М21.7 - М21.9) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 70 | Аяқ-қолдың болмауы (Z89): |
| 1) кез келген деңгейде аяқ-қолдардың екіжақты ампутацияланған ұштары, экзартикуляциядан кейін аяқ-қолдардың барлық жоғарғы және төменгі ұштарының болмауы немесе йықтың, санның жоғарғы ұштен бір бөлігі деңгейінде | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) иықтың немесе санның жоғарғы үштен бір бөлігі деңгейіне дейін аяқ-қолдың болмауы | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 3) білектің үштен бір бөлігі деңгейіне дейін қолдың болмауы | Е | Е | В | ЖЗ |
| 14.Несеп-жыныс жүйесінің аурулары |
| 71 | Бүйректің гломерулярлы, тубулоинтерстициалды созылмалы аурулары, бүйрек жеткіліксіздігі (N01-N08, N10, N11.8,N11.9,N12, N14-N16, N18-N19, N26) |
| 1) функциясының кенет бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функциясының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функциясының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде қызметінің бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 72 | Бітелген уропатия және рефлюкс-уропатия, пиелонефрит (қайталанған), несеп-тас ауруы, бүйректің, несепағардың және несеп жүйесінің басқа да аурулары (N11.0,N11.1,N13, N20-N23, N26 басқа N25-N29, N30-N39) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | А | ДЕРБ |
| 73 | Ерлердің жыныс мүшелерінің аурулары (N40-N51, N62) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 4) объективті деректер болған кезде орташа клиникалық белгілермен | Б | Б | А | А |
| 15.Әйелдердің жыныс жүйесінің аурулары |
| 74 | Әйелдердің жыныс мүшесінің созылмалы қабыну аурулары (N70-N77) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 75 | Эндометриоз (N80) | | | | |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 76 | Әйелдердің жыныс мүшелерінің қабынбай- тын аурулары (N60, N81-N90, N99) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 77 | Анабездік-етеккір функциясының бұзылуы (N91-N95) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Б | Б | Б | ЖЗ |
| 78 | Қатты науқастанудан немесе созылмалы науқастанудың асқынуынан немесе хирургиялық емдегеннен кейін несеп-жыныс жүйесінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 16.Жүктілік, бала туу және бала туудан кейінгі кезең |
| 79 | Жүктілік, бала туу және бала туудан кейінгі кезең (O00-O99) | Г | Г | Г | ЖЗ |
| 17.Туа біткен кемістіктер (даму кемістігі), өзгерістер мен хромосомды бұзылулар |
| 80 | Туа біткен аномалиялар (даму кемістіктері), пішінсізденулер және хромосомалық бұзылулар (Q00-Q99) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Е | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | Д | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 18.Жарақаттардың, уланулардың және басқа да сыртқы факторлардың салдары |
| 81 | ОНЖ-ның органикалық зақымдалу белгілерінсіз бас сүйегінің жарақаттан және отадан кейінгі бұзылулары (мүкістер) (S02.0, S02.1, Т90,2) |
| 1) бас сүйегі қуысында бөтен зат, бас сүйегінің елеулі мүкісі бар болумен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) бас сүйегінің орташа мүкісімен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) бас сүйегінің кішкентай мүкісімен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 82 | Омыртқаның, дене сүйектерінің, аяқ-қолдың сынулары және олардың салдарлары (S12, S22, S32, S42, S52, S72, S82, Т91.1, Т91.2, Т92.1, Т93.1, Т93.2) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 83 | Кеуденің, ішперде қуысының және жамбастың ішкі мүшелерінің жарақаттары (S26, S27, S36, S37, Т91.4, Т91.5) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 4) объективті деректер болған кезде функциясының бұзылуынсыз | Б | Б | Б | ДЕРБ |
| 84 | Тері және теріасты өзегі жарақаттарының салдары (Т95) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 85 | Дәрілік заттармен, дәрі-дәрмекпен және биологиялық заттармен улану, медициналық емес мақсаттағы заттардың уытты әсері, сыртқы себептердің әсері (Т96, Т97, Т98) |
| 1) функцияларының елеулі бұзылуымен | Е | Е | Д | ЖЗ |
| 2) функцияларының орташа бұзылуымен | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 3) функцияларының шамалы бұзылуымен | Д | Д | Б | ДЕРБ |
| 86 | Аурулардан, жараланулардан, жарақаттанулардан, уланулардан және сыртқы факторлардың басқа да әсер етуінен соң емделгеннен кейін сүйек-бұлшықет жүйесінің, дәнекерлік тіннің, тері және теріасты өзегінің функционалдық тұрғыдан уақытша бұзылуы | Г | Г | Г | Г |
| 19.Басқа да аурулар |
| 87 | Дененің жеткіліксіз дамуы: |
| 1) дене салмағы 45 кг аз, бойы 155 см төмен | Д | Д | В | ЖЗ |
| 2) дәл осы, әскерге шақыру учаскелеріне тіркеген кезде немесе әскери қызметке шақырған кезде алғаш анықталғанда | Г | Г | - | - |
| 88 | Энурез (N39.3, N39.4, F98.0, R32). | Д | Д | В-ДЕРБ | ЖЗ |
| 89 | Сөйлеудің бұзылуы ( F98.5, R47- R49) |
| 1) жоғары сатылы кекештену (тұтығу); әңгімені жартылай түсінікті ететін сөйлеудің басқа да бұзылулары | Д | Д | В | ЖЗ |
| 2) әңгімесі жеткіліксіз түсінікті ететін орташа кекештену (тұтығу) және сөйлеудің басқа да бұзылулары | Д | Д | Б | ДЕРБ |